Tipiṭaka
Text

4. Kuṇḍadhānavaggo

Browse Tipiṭaka hierarchy
On this page

1. Kuṇḍadhānattheraapadānaṃ

‘‘Sattāhaṃ paṭisallīnaṃ, sayambhuṃ aggapuggalaṃ;

CST 1.0091

Pasannacitto sumano, buddhaseṭṭhaṃ upaṭṭhahiṃ.

‘‘Vuṭṭhitaṃ kālamaññāya, padumuttaraṃ mahāmuniṃ;

Mahantiṃ kadalīkaṇṇiṃ, gahetvā upagacchahaṃ.

‘‘Paṭiggahetvā bhagavā, sabbaññū lokanāyako;

Mama cittaṃ pasādento, paribhuñji mahāmuni.

‘‘Paribhuñjitvā sambuddho, satthavāho anuttaro;

Sakāsane nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.

‘‘‘Ye ca santi samitāro , yakkhā imamhi pabbate;

PTS 1.0082

Araññe bhūtabhabyāni , suṇantu vacanaṃ mama’.

‘‘Yo so buddhaṃ upaṭṭhāsi, migarājaṃva kesariṃ ;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘‘‘Ekādasañcakkhattuṃ, so devarājā bhavissati;

Catutiṃsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

‘‘‘Akkositvāna samaṇe, sīlavante anāsave;

Pāpakammavipākena, nāmadheyyaṃ labhissati .

‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;

Kuṇḍadhānoti nāmena, sāvako so bhavissati’.

‘‘Pavivekamanuyutto, jhāyī jhānarato ahaṃ;

Tosayitvāna satthāraṃ, viharāmi anāsavo.

‘‘Sāvakehi parivuto, bhikkhusaṅghapurakkhato;

CST 1.0092

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, salākaṃ gāhayī jino.

‘‘Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, vanditvā lokanāyakaṃ;

Vadataṃ varassa purato, paṭhamaṃ aggahesahaṃ.

‘‘Tena kammena bhagavā, dasasahassīkampako;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.

‘‘Vīriyaṃ me dhuradhorayhaṃ, yogakkhemādhivāhanaṃ;

Dhāremi antimaṃ dehaṃ, sammāsambuddhasāsane.

‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kuṇḍadhāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kuṇḍadhānattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.

2. Sāgatattheraapadānaṃ

‘‘Sobhito nāma nāmena, ahosiṃ brāhmaṇo tadā;

PTS 1.0083

Purakkhato sasissehi, ārāmaṃ agamāsahaṃ.

‘‘Bhagavā tamhi samaye, bhikkhusaṅghapurakkhato;

Ārāmadvārā nikkhamma, aṭṭhāsi purisuttamo.

‘‘Tamaddasāsiṃ sambuddhaṃ, dantaṃ dantapurakkhataṃ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.

‘‘Ye keci pādapā sabbe, mahiyā te virūhare;

Buddhimanto tathā sattā, ruhanti jinasāsane.

‘‘Satthavāhosi sappañño, mahesi bahuke jane;

Vipathā uddharitvāna, pathaṃ ācikkhase tuvaṃ.

‘‘Danto dantaparikiṇṇo , jhāyī jhānaratehi ca;

CST 1.0093

Ātāpī pahitattehi, upasantehi tādibhi.

‘‘Alaṅkato parisāhi, puññañāṇehi sobhati;

Pabhā niddhāvate tuyhaṃ, sūriyodayane yathā.

‘‘Pasannacittaṃ disvāna, mahesī padumuttaro;

Bhikkhusaṅghe ṭhito satthā, imā gāthā abhāsatha.

‘‘‘Yo so hāsaṃ janetvāna, mamaṃ kittesi brāhmaṇo;

Kappānaṃ satasahassaṃ, devaloke ramissati.

‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;

Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.

‘‘‘Tena kammena sukatena, arahattaṃ labhissati;

Sāgato nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

‘‘Pabbajitvāna kāyena, pāpakammaṃ vivajjayiṃ;

Vacīduccaritaṃ hitvā, ājīvaṃ parisodhayiṃ.

‘‘Evaṃ viharamānohaṃ, tejodhātūsu kovido;

PTS 1.0084

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāgato thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sāgatattherassāpadānaṃ dutiyaṃ.

3. Mahākaccānattheraapadānaṃ

‘‘Padumuttaranāthassa, padumaṃ nāma cetiyaṃ;

Silāsanaṃ kārayitvā, suvaṇṇenābhilepayiṃ.

‘‘Ratanāmayachattañca, paggayha vāḷabījaniṃ ;

Buddhassa abhiropesiṃ, lokabandhussa tādino.

‘‘Yāvatā devatā bhummā , sabbe sannipatuṃ tadā;

CST 1.0094

Ratanāmayachattānaṃ, vipākaṃ kathayissati.

‘‘Tañca sabbaṃ suṇissāma, kathayantassa satthuno;

Bhiyyo hāsaṃ janeyyāma, sammāsambuddhasāsane.

‘‘Hemāsane nisīditvā, sayambhū aggapuggalo;

Bhikkhusaṅghaparibyūḷho , imā gāthā abhāsatha.

‘‘‘Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ, sovaṇṇaṃ ratanāmayaṃ;

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘‘‘Tiṃsakappāni devindo, devarajjaṃ karissati;

Samantā yojanasataṃ, ābhāyābhibhavissati.

‘‘‘Manussalokamāgantvā, cakkavattī bhavissati;

Pabhassaroti nāmena, uggatejo bhavissati.

‘‘‘Divā vā yadi vā rattiṃ, sataraṃsīva uggato;

Samantā aṭṭharatanaṃ, ujjotissati khattiyo.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

‘‘‘Tusitā hi cavitvāna, sukkamūlena codito;

PTS 1.0085

Kaccāno nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati.

‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, arahā hessatināsavo;

Gotamo lokapajjoto, aggaṭṭhāne ṭhapessati.

‘‘‘Saṃkhittapucchitaṃ pañhaṃ, vitthārena kathessati;

Kathayanto ca taṃ pañhaṃ, ajjhāsayaṃ pūrayissati’.

‘‘Aḍḍhe kule abhijāto, brāhmaṇo mantapāragū;

Ohāya dhanadhaññāni, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

‘‘Saṃkhittenapi pucchante, vitthārena kathemahaṃ;

Ajjhāsayaṃ tesaṃ pūremi, tosemi dvipaduttamaṃ.

‘‘Tosito me mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;

CST 1.0095

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṃ.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mahākaccāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Mahākaccānattherassāpadānaṃ tatiyaṃ.

4. Kāḷudāyittheraapadānaṃ

‘‘Padumuttarabuddhassa, lokajeṭṭhassa tādino;

Addhānaṃ paṭipannassa, carato cārikaṃ tadā.

‘‘Suphullaṃ padumaṃ gayha, uppalaṃ mallikañcahaṃ;

Paramannaṃ gahetvāna, adāsiṃ satthuno ahaṃ.

‘‘Paribhuñji mahāvīro, paramannaṃ subhojanaṃ;

Tañca pupphaṃ gahetvāna, janassa sampadassayi.

‘‘Iṭṭhaṃ kantaṃ , piyaṃ loke, jalajaṃ pupphamuttamaṃ;

Sudukkaraṃ kataṃ tena, yo me pupphaṃ adāsidaṃ.

‘‘Yo pupphamabhiropesi, paramannañcadāsi me;

PTS 1.0086

Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

‘‘‘Dasa aṭṭha cakkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;

Uppalaṃ padumañcāpi, mallikañca taduttari.

‘‘‘Assa puññavipākena, dibbagandhasamāyutaṃ;

Ākāse chadanaṃ katvā, dhārayissati tāvade.

‘‘‘Pañcavīsatikkhattuñca, cakkavattī bhavissati;

Pathabyā rajjaṃ pañcasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.

‘‘‘Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena , satthā loke bhavissati.

‘‘‘Sakakammābhiraddho so, sukkamūlena codito;

CST 1.0096

Sakyānaṃ nandijanano, ñātibandhu bhavissati.

‘‘‘So pacchā pabbajitvāna, sukkamūlena codito;

Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo.

‘‘‘Paṭisambhidamanuppattaṃ, katakiccamanāsavaṃ;

Gotamo lokabandhu taṃ , etadagge ṭhapessati.

‘‘‘Padhānapahitatto so, upasanto nirūpadhi;

Udāyī nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.

‘‘Rāgo doso ca moho ca, māno makkho ca dhaṃsito;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

‘‘Tosayiñcāpi sambuddhaṃ, ātāpī nipako ahaṃ;

Pasādito ca sambuddho, etadagge ṭhapesi maṃ.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kāḷudāyī thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

Kāḷudāyītherassāpadānaṃ catutthaṃ.

5. Mogharājattheraapadānaṃ

‘‘Atthadassī tu bhagavā, sayambhū aparājito;

PTS 1.0087

Bhikkhusaṅghaparibyūḷho, rathiyaṃ paṭipajjatha.

‘‘Sissehi samparivuto, gharamhā abhinikkhamiṃ;

Nikkhamitvānahaṃ tattha, addasaṃ lokanāyakaṃ.

‘‘Abhivādiya sambuddhaṃ, sire katvāna añjaliṃ;

Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, santhaviṃ lokanāyakaṃ.

‘‘Yāvatā rūpino sattā, arūpī vā asaññino;

Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.

‘‘Sukhumacchikajālena, udakaṃ yo parikkhipe;

CST 1.0097

Ye keci udake pāṇā, antojāle bhavanti te.

‘‘Yesañca cetanā atthi, rūpino ca arūpino;

Sabbe te tava ñāṇamhi, anto honti samogadhā.

‘‘Samuddharasimaṃ lokaṃ, andhakārasamākulaṃ;

Tava dhammaṃ suṇitvāna, kaṅkhāsotaṃ taranti te.

‘‘Avijjānivute loke, andhakārena otthaṭe;

Tava ñāṇamhi jotante, andhakārā padhaṃsitā.

‘‘Tuvaṃ cakkhūsi sabbesaṃ, mahātamapanūdano;

Tava dhammaṃ suṇitvāna, nibbāyati bahujjano.

‘‘Puṭakaṃ pūrayitvāna , madhukhuddamaneḷakaṃ;

Ubho hatthehi paggayha, upanesiṃ mahesino.

‘‘Paṭiggaṇhi mahāvīro, sahatthena mahā isī;

Bhuñjitvā tañca sabbaññū, vehāsaṃ nabhamuggami.

‘‘Antalikkhe ṭhito satthā, atthadassī narāsabho;

Mama cittaṃ pasādento, imā gāthā abhāsatha.

‘‘‘Yenidaṃ thavitaṃ ñāṇaṃ, buddhaseṭṭho ca thomito;

Tena cittappasādena, duggatiṃ so na gacchati.

‘‘‘Catuddasañcakkhattuṃ so, devarajjaṃ karissati;

Pathabyā rajjaṃ aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.

‘‘‘Pañceva satakkhattuñca , cakkavattī bhavissati;

PTS 1.0088

Padesarajjaṃ asaṅkheyyaṃ, mahiyā kārayissati.

‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;

Gotamassa bhagavato, sāsane pabbajissati.

‘‘‘Gambhīraṃ nipuṇaṃ atthaṃ, ñāṇena vicinissati;

Mogharājāti nāmena, hessati satthu sāvako.

‘‘‘Tīhi vijjāhi sampannaṃ, katakiccamanāsavaṃ;

CST 1.0098

Gotamo satthavāhaggo, etadagge ṭhapessati’.

‘‘Hitvā mānusakaṃ yogaṃ, chetvāna bhavabandhanaṃ;

Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā mogharājo thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

Mogharājattherassāpadānaṃ pañcamaṃ.

6. Adhimuttattheraapadānaṃ

‘‘Nibbute lokanāthamhi, atthadassīnaruttame;

Upaṭṭhahiṃ bhikkhusaṅghaṃ, vippasannena cetasā.

‘‘Nimantetvā bhikkhusaṅghaṃ , ujubhūtaṃ samāhitaṃ;

Ucchunā maṇḍapaṃ katvā, bhojesiṃ saṅghamuttamaṃ.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

Sabbe satte abhibhomi , puññakammassidaṃ phalaṃ.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, yaṃ dānamadadiṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, ucchudānassidaṃ phalaṃ.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā adhimutto thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

Adhimuttattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.

7. Lasuṇadāyakattheraapadānaṃ

‘‘Himavantassāvidūre, tāpaso āsahaṃ tadā;

PTS 1.0089

Lasuṇaṃ upajīvāmi, lasuṇaṃ mayhabhojanaṃ.

‘‘Khāriyo pūrayitvāna, saṅghārāmamagacchahaṃ;

CST 1.0099

Haṭṭho haṭṭhena cittena, saṅghassa lasuṇaṃ adaṃ.

‘‘Vipassissa naraggassa, sāsane niratassahaṃ;

Saṅghassa lasuṇaṃ datvā, kappaṃ saggamhi modahaṃ.

‘‘Ekanavutito kappe, lasuṇaṃ yamadaṃ tadā;

Duggatiṃ nābhijānāmi, lasuṇassa idaṃ phalaṃ.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā lasuṇadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti;

Lasuṇadāyakattherassāpadānaṃ sattamaṃ.

8. Āyāgadāyakattheraapadānaṃ

‘‘Nibbute lokanāthamhi, sikhimhi vadataṃ vare;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, avandiṃ thūpamuttamaṃ.

‘‘Vaḍḍhakīhi kathāpetvā, mūlaṃ datvānahaṃ tadā;

Haṭṭho haṭṭhena cittena, āyāgaṃ kārapesahaṃ.

‘‘Aṭṭha kappāni devesu, abbokiṇṇaṃ vasiṃ ahaṃ;

Avasesesu kappesu, vokiṇṇaṃ saṃsariṃ ahaṃ.

‘‘Kāye visaṃ na kamati, satthāni na ca hanti me;

Udakehaṃ na miyyāmi, āyāgassa idaṃ phalaṃ.

‘‘Yadicchāmi ahaṃ vassaṃ, mahāmegho pavassati;

Devāpi me vasaṃ enti, puññakammassidaṃ phalaṃ.

‘‘Sattaratanasampanno, tisakkhattuṃ ahosahaṃ;

Na maṃ kecāvajānanti, puññakammassidaṃ phalaṃ.

‘‘Ekattiṃse ito kappe, āyāgaṃ yamakārayiṃ;

PTS 1.0090

Duggatiṃ nābhijānāmi, āyāgassa idaṃ phalaṃ.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

CST 1.0100

Itthaṃ sudaṃ āyasmā āyāgadāyako thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Āyāgadāyakattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.

9. Dhammacakkikattheraapadānaṃ

‘‘Siddhatthassa bhagavato, sīhāsanassa sammukhā;

Dhammacakkaṃ me ṭhapitaṃ, sukataṃ viññuvaṇṇitaṃ.

‘‘Cāruvaṇṇova sobhāmi, sayoggabalavāhano;

Parivārenti maṃ niccaṃ, anuyantā bahujjanā.

‘‘Saṭṭhitūriyasahassehi, paricāremahaṃ sadā;

Parivārena sobhāmi, puññakammassidaṃ phalaṃ.

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ cakkaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, dhammacakkassidaṃ phalaṃ.

‘‘Ito ekādase kappe, aṭṭhāsiṃsu janādhipā;

Sahassarājanāmena, cakkavattī mahabbalā.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā dhammacakkiko thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Dhammacakkikattherassāpadānaṃ navamaṃ.

10. Kapparukkhiyattheraapadānaṃ

‘‘Siddhatthassa bhagavato, thūpaseṭṭhassa sammukhā;

Vicittadusse lagetvā , kapparukkhaṃ ṭhapesahaṃ.

‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;

CST 1.0101

Sobhayanto mama dvāraṃ, kapparukkho patiṭṭhati.

‘‘Ahañca parisā ceva, ye keci mama vassitā ;

PTS 1.0091

Tamhā dussaṃ gahetvāna, nivāsema mayaṃ sadā .

‘‘Catunnavutito kappe, yaṃ rukkhaṃ ṭhapayiṃ ahaṃ;

Duggatiṃ nābhijānāmi, kapparukkhassidaṃ phalaṃ.

‘‘Ito ca sattame kappe, suceḷā aṭṭha khattiyā;

Sattaratanasampannā, cakkavattī mahabbalā.

‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.

Itthaṃ sudaṃ āyasmā kapparukkhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Kapparukkhiyattherassāpadānaṃ dasamaṃ.