Tipiṭaka
Text

Tisaṭṭhima Pariccheda

Browse Tipiṭaka hierarchy
On this page

Tisaṭṭhima pariccheda

Senāpativadho

Nijāyudhadutiyassa, nikkhamantassa tassa hi;

CST 0.0389

Taṃ khaṇaṃ purato ko’pi, saṅkhasaddo samuggato.

Tato nekanimittaññū, kumāro taṃ suṇi tva so;

Nipphajjissati saṅkappo, khippaṃ yeveti modavā.

Tattha tattha niyuttānaṃ, rakkhakānamajānataṃ;

Nikkhamitvā purāvīta-bhayo sīhaparakkamo.

Vegena maggaṃ gantvāna, pañcagāvutamattakaṃ;

Badalatthalagāmassa, padesenāti dūrake.

Gāma mekamupāgañci, piliṃ vatthūti saññitaṃ;

Janānaṃ sannipātāya, nijānaṃ so katāvadhi.

Nijāgamanato pubbaṃ, paṭimagge nisīdituṃ;

Paṭiladdhaniyogānaṃ, yeci devāgate tadā.

Tahiṃ ṭhite so passitvā, ettakā kinnu āgatā;

Iti pucchi kumārotha, tepi taṃ ida mabravuṃ.

Lokappavattiṃ sakalaṃ, jānantenāpi sāminā;

Kimeva muccate maccu-bhayaṃ kesaṃ na vijjati.

Bālātānugato sāmi, ṭhito vayasi īdise;

Ajjāpi hi mukhe tuyhaṃ, khīragandho pavāyati.

Na hevatthi visuṃ vitta-jātaṃ saṅgahitaṃ tava;

Tadaññā copakaraṇa-sāmaggī neva vijjate.

Ciramparicitattehi, daḷhaṃ sāruḷabhattihi;

Vinā’mhehi visuṃ kevā’nugantāro janātuvaṃ.

Kiñcāgatānamamhākaṃ, pitā tuyhaṃ narissaro;

Kāressati idaṃ nāma, sabbathā neva ñāyate.

Amhākamantarāmagge, saṅkho nāma camūpati;

CST 0.0390

Mahabbalo mahāvīro, rajjasīmaṃ tamāvasaṃ.

Paccatthite ṭhapetvaññe, ete katipayā mayaṃ;

Aññamaññamhi niyata-māsaṅkī hadayā bhusaṃ.

Aruṇuggamavelā ca, samāsannatarādhunā;

Iti bhītiṃ pakāsesuṃ, paccekaṃ hadayassitaṃ.

Nisamma tesaṃ vacanaṃ, vidhāya madhuraṃ sitaṃ;

Vītasaṅko kumāro so, mukhāne’saṃ vilokiya.

Caritvāpi mayā saddhi-mete’ho kālamettakaṃ;

Na jāniṃsu mamaṃ sabbe, yesañhi bhayamidisaṃ.

Iti vatvā bhayaṃ tesaṃ, vinodetu mupaṭṭhitaṃ;

Sīhanādaṃ tadā’kāsi, mahantaṃ sīhavikkamo.

Tiṭṭhantu mānusā sabbe, mayi hatthagatāyudhe;

Sakko devānamindopi, kupito kiṃ karissati.

Bāloti maṃ cintaya taṃ, jātā vo kumatīdisī;

Parikkhīyati te jāṇā, navayo’ti na kiṃ sutaṃ.

Ajjeva kātumekena, kammunā cintitena me;

Sadesapara desaṭṭhā, bhayabhattī yathāmayi.

Karissanti yathā vedaṃ, bhayaṃ tumhe jahissatha;

Tathā rattiyametāya, vibhātāmaya khaṇena me.

Unnate dassayissāmi, buddhi sāhasavikkame;

Anudhāvati maṃ tāta, setehi yadi vo bhayaṃ.

Purato hotha tumhehi, vatvā te gahitāyudho;

Sāhasekaraso vīro, tamhā nikkhamma gāmato.

Udayā’calasīsaṭṭhaṃ, jetumādiccamaṇḍalaṃ;

Aparaṃ ravi bimbaṃva, pacchimā sā mukhoditaṃ.

Tejasā pasarantena, janānaṃ pavikāsayaṃ;

Netambujavanaṃ pāto, badalatthalimāgami.

Jaghasaṅkhassarenā’tha, senā nātho pabujjhiya;

Sañjātasambhamo ñatvā, rājaputtamupāgataṃ.

Saddhiṃ balena mahatā, padhuggammakatādaro;

CST 0.0391

Paṇāmamucitaṃ kattu-mānato vasudhātale.

Amhākamesajīvanto, kiṃ nāmatthaṃ karissati;

Māretabbo’dhuneveti, passante samukhaṃ bhaṭe.

Nevā’diṭṭhāparādhassa, maraṇaṃ puriso citaṃ;

Vadho virodhe sakkā’ti, iṅgitena nivāriya.

Senāpatissa so hatthaṃ, gahetvā sīhasannibho;

Bhāsanto madhuraṃ vācaṃ, tassevā’gañchi mandiraṃ.

Athassa gamanaṃ rañño, bhavitabbamajānatā;

Sarūpaṃ yāva jānāmi, tāvassete sahāgatā.

Yathā na sahitā honti, ṭhapetabbā visuṃ visuṃ;

Kumāro’va mamāgāre, vasatū’ti vicintiya.

Tathā senāpati katvā, vañcetuṃ taṃ mahāmatiṃ;

Dassetvā’ti thīsakkāraṃ, rañño dūte sa pesayi.

Kumāro’tha viditvāna, tena taṃ vañcanaṃ kataṃ;

Kattabbametthā’katvāha, mudāsīno bhave yadi.

Icchitatthassa nipphatti, na me jātu bhavissati;

Ayaṃ tāvā’dhunāvassaṃ, māretabboti cintiya.

Sahāgataṃ payojetvā, ghātāpayi camūpatiṃ;

Hato senādhinātho’ti, mahantaṃ khubhitaṃ ahu.

Senānāthabhaṭo eko, sutvā senāpatiṃ hataṃ;

Māraṇaṃ sāmino mayhaṃ, kiṃ nimittamīti bravi.

Nettiṃ sapāṇī sahasā, kumāraṃ ṭhitamekakaṃ;

Abhidāvi sasāmissa, paricattattajīvino.

Kumārassa mukhaṃ disvā, vedhamāno bhayena so;

Pure ṭhātumasakkonto, pādamūle tato sayi.

Gaṇhathe’tantivacanā-kumārassa puretaraṃ;

CST 0.0392

Tasseveko sahacaro, bhaṭametaṃ vighātayi.

Niyogaṃ me vinā tena, kataṃ kammaṃ na yujjati;

Iti daṇḍanametassa, kārāpesiyathocitaṃ.

Atha taṃ kālayambhūta-saṅkhobhamatibhiṃsanaṃ;

Bhamukkhipanamattena, rājaputto samaṃ nayi.

Vīro yasodharadhano dhitimā kumāro;

Vīropakāracaturo varakittisāro;

Senindasañcitamanappadhanaṃ bhaṭānaṃ;

Sabbaṃ visajjayi yathāruciyā gahetuṃ.

Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse

Senāpativadho nāma

Tisaṭṭhimo paricchedo.