Tipiṭaka
Text

Saṭṭhima Pariccheda

Browse Tipiṭaka hierarchy
On this page

Saṭṭhima pariccheda

Kumārodayo

Rohaṇe nivasitthā’va, jayabāhumahīpati;

Mittāvhā rājinī ceva, tadā kālamakaṃsu te.

Sirīvallabhajāyā’tha, janesi sugalā duve;

Māṇabharaṇakaṃ puttaṃ, puttiṃ līlāvatimpi ca.

Māṇābharaṇabhūpāla-devī’pi ratanāvalī;

Mittaṃ pabhāvatiñcāpi, alabhī dhītaro duve.

Passantassa ubho tāyo, dhītaro vīrabāhuno;

Tadā mahādipādassa, evaṃ āsi vitakkitaṃ.

Lokābhisammate sabba-bhūpālanvayamuddhani;

Visuddhe somavaṃsamhi, abhijātā mayaṃ pana.

Pihanīyatarākārā, sabbasattisamunnatā;

Nānāvijjāsu nipuṇā, hatthiassādisukkhamā.

Tathā pekākinā ve’te, tayo vikkamabāhunā;

Parājayaṃ paribhavaṃ, pāpitā bahuso raṇe.

Sūnuno susamatthassa, visodhetu mimaṃ malaṃ;

Na dissate pātubhāvo, aho no appapuññatā.

Janavādakiliṭṭhena, rājattenāpi kiṃ mama;

CST 0.0376

Idāni visayāsaṅgaṃ, hitvā kalyāṇakammasu.

Appamattassa satataṃ, netabbā vāsarā’iti;

Niyyātetvā amaccānaṃ, sabbaṃ rajjavicāraṇaṃ.

Tahiṃ satta’ṭṭhamāsañhi, vasaṃ rattiyamekadā;

Devarājaghareseyyaṃ, kappesi sīlasaṃyato.

Tato paccūsakālamhi, devaputtaṃ mahiddhikaṃ;

Vicittavatthābharaṇaṃ, gandhamālāvibhūsitaṃ.

Uḷāratararūpena, dehobhāsena attano;

Obhāsentaṃ asesā’sā, sūriyañca na bhuggataṃ.

Vadantaṃ supine evaṃ, adakkhi daraṇīpati;

Pasīdassu mahābhāga, pitobhava mahipati.

Dhaññalakkhaṇasampanno, icchitatthassasādhako;

Vinīto lokakuhara-byāpitejo parakkamo.

Āṇabalayasokitti-bhāsuro sagguṇākaro;

Lokasāsanasaṃvuddhi-karo puttavaro tava.

Labbhīssate mahārāja, na cirasseva sampati;

Puttadārādhivutthaṃ taṃ, puraṃ khippaṃ payāhīti.

Pabujjhitvāna sañjāta-pītivegotha rattiyā;

Vibhātāya tatopoṅkha-gāmaṃ gañchinaruttamo.

Yathā diṭṭhappakārantaṃ, kathesi supinaṃ subhaṃ;

Mahesī pamukhānaṃ so, amaccānaṃ mahīpati.

Saddhiṃ mahesiyā tattha, patthento puttamuttamaṃ;

Cintonto dānasīlādiṃ, subhaṃ nānappakārakaṃ.

Athekadivasaṃkāle, paccūse supine pana;

Sabbalakkhaṇasampannaṃ, sabbasetaṃ manoharaṃ.

Dantīpotavaraṃ dantaṃ, kaṇṇe gaṇiyapemato;

Pavisantamivattānaṃ, seyyāgabbhaṃ mahesiyā.

Sampassiya pabujjhitvā, uṭṭhāya sayanāvarā;

Sañjātapītipāmojja-vegapīṇitamānaso.

Tāyaṃ velāyamedāsu-seyyāgabbhaṃ mahesiyā;

CST 0.0377

Pavissasupinaṃ tassā, yathādiṭṭhaṃ pakāsayī.

Ahampi tādisaṃ hatthi-potakaṃ sayanaṃ mama;

Padakkhiṇaṃ karitvāna, ṭhitaṃ soṇḍe samādiya.

Ākaḍḍhitvāna sayanaṃ, samāropiya pemato;

Āliṅgiṃ supinamhīti, devī cāpi tamabravī.

Ubho te aññamaññassa, diṭṭhamevaṃ pakāsiya;

Uṭṭhāpesuṃ pahaṭṭhāva, vītaniddāruṇaṃ tadā.

Tato pāto upaṭṭhātu, mupayātaṃ purohitaṃ;

Nemittake ca pucchiṃsu, sunitvā te pamoditā.

Na cirasseva puttassa, dhaññalakkhaṇasālino;

Uppattiyā avassaṃ’va, bhavaṃtabbanti kittayuṃ.

Taṃ suṇitvā amaccā ca, tathā nagaravāsino;

Avindiṃsu janindo ca, sabbepīti mahussavaṃ.

Tato paṭṭhāya sotthānaṃ, patthayaṃ patthivobhusaṃ;

Bhikkhusaṅghena bahuso, bhaṇāpesi parittakaṃ.

Maṇimuttādikaṃ cittaṃ, mahagghamanuvāsaraṃ;

Pariccaji dānamukhe, yācakānamanekaso.

Purohitādivippehi, vedavedaṅgaviññūhi;

Vattāpesi ca homādi-vidhānaṃ sotthi sammataṃ.

Suvinaṭṭhe vihāre ca, dhātugabbhe ca vāpiyo;

Jiṇṇā ca paṭisaṅkhattuṃ, yojayī rājakappike.

Dinaṃ nayante kalyāṇa-kammene’vaṃ narissare;

Na ciraṃ saṇṭhahi gabbha-varo kucchimhi deviyā.

Tatovagamma taṃ haṭṭha-pahaṭṭho so narissaro;

Mahantaṃ deviyā gabbha-parihāramadāpayi.

Paripakkagabbhā devī, kamena janayīsukaṃ;

Samaye bhaddanakkhatta-muhuttenabhilakkhite.

Suppasannā asesā ca, disāyo taṃkhaṇe ahu;

Samīraṇe ca vāsiṃsu, sugandhimudusītalā.

Dantīnaṃ koñcanādena, hayānaṃ hesitena ca;

CST 0.0378

Rājaṅgaṇaṃ tadājātaṃ, mahākolāhalā kūlaṃ.

Accherātisaye evaṃ, pātubhūte anekadhā;

Disvā taṃ vimhayappatto, māṇabharaṇabhūpati.

Sutvā nijassa puttassa, tadā sañjātasāsanaṃ;

Amatenābhisittova, pītipuṇṇamanoratho.

Mocāpetvā tadā kārā-ghare baddhe bahūjane;

Dānaṃ uḷāraṃ samaṇa-brāhmaṇānaṃ padāpayi.

Amaccapamukhā cāpi, janāpuranivāsino;

Kadalītoraṇādīhi, rājadhānī manekadhā.

Alaṅkaritvā sakalaṃ, sumaṇḍitapasādhitā;

Chaṇaṃ mahantaṃ vattesuṃ, katipāhaṃ manoramaṃ.

Vede vuttavidhānena, jātakammādikaṃ vidhiṃ;

Sabbaṃ samāpayitvāna, kumārassā’vanīpati.

Purohitādayo vippe, tato lakkhaṇapāṭhake;

Āṇāpetvāna sakkāra-sammānavidhipubbakaṃ.

Niyojesi kumārassa, lakkhaṇānaṃ paṭiggahe;

Sādhakaṃ sakalaṃ tassa, yatthapādādilakkhaṇaṃ.

Upadhāriya mahāmacca-gaṇamajjhagatassa te;

Rājino deviyā cāpi, pakāsesuṃ pamoditā.

Laṅkādīpaṃ ṭhapetvāna, jambudīpatalampi ca;

Ekacchattaṅkitaṃ katvā-nubhottuṃ nipuṇo iti.

Te santappiya bhogehi, bhiyyo pucchittha sādaraṃ;

Sandissamānaṃ yaṃkiñci, ariṭṭhaṃ atthi natthī’ti.

Dīghāyuko kumāro’yaṃ, kiñci paññāyate vata;

Janakāriṭṭhayogo’ti, te mahīpatino’bravuṃ.

Tassārijanasammaddi-patāpabhujayo gato;

So parakkamabāhū’ti, anvatthanāmamaggahī.

Kaṇṇave dhamahañceva, annupāsanamaṅgalaṃ;

Kārāpiya vidhānaññū, yathāvidhimasesato.

Rañño vikkamabāhussa, saputtuppattisāsanaṃ;

CST 0.0379

Vattuṃ sadūte pesesi, pulatthinagaraṃ tadā.

Tehiso bhāgineyyassa, mahābhāgattanampi ca;

Janakāriṭṭhayogañca, sutvā vikkamabāhuso.

Dhaññaṃ vijayarājādi-rājamālāya nāyakaṃ;

Maṇiṃva bhāsuraṃ mayhaṃ, bhāgineyyaṃ janesiso.

Hāni yākācisatataṃ, yathā tassa na hessati;

Tathā mamantikeyeva, kumāro ettha vaḍḍhataṃ.

Aladdhaṃ labhituṃ lābhaṃ, laddhañca parirakkhituṃ;

Sabbathā na samatthoyaṃ, putto gajabāhu mama.

Sūrabhāvādiyutto’pi, mahindavhaparosuto;

Nihīno mātugottena, na rajjassa raho mama.

Ṭhitassa vikkajātena, nekaso sañcitena me;

Rajjassa bhāgineyyo’va, kāmaṃ bhāgī bhavissati.

Itipesesi dūte so, ānetuṃ taṃ kumārakaṃ;

Kumārā bharaṇaṃ datvā, sesaṃ sārañcupāyanaṃ.

Sabbaṃ dūtamukhā sutvā, vīrabāhu mahīpati;

Tassetaṃ vacanaṃ yuttaṃ, vuttaṃ mehita buddhiyā.

Tathāpi ca nijāriṭṭha-paṭikāratthamīdisaṃ;

Orasaṃ puttaratanaṃ, pesetuṃ nā’nurūpakaṃ.

Kiñca tattha kumāramhi, nīte vikkama bāhuno;

Pakkho laddhamahāvāha-balo viya hutāsano.

Accunnatena mahatā, tejasā sañjalissati;

Hānireva vatamhākaṃ, mahatī hessate bhusaṃ.

Iti hatthe gatānaṃ so, dūtānaṃ thanayaṃ sakaṃ;

Apesetvā visajjesi, pasādiya manena so.

Saputtadārehi samaggavāsaṃ,

CST 0.0380

Narādinātho nivasaṃ tahiṃso;

Tibbena phuṭṭho mahatāgadena,

Rajjena saddhiṃ vijahittha desaṃ.

Sujanappasādasaṃve gatthāya kate mahāvaṃse

Kumārodayo nāma

Saṭṭhimo paricchedo.