Dvicattālīsatima Pariccheda

Saṅghatisso tato āsi, asiggāho mahīpati;

Sāsanassa ca raṭṭhassa, vuddhikāmo naye rato.

Ṭhānantaraṃ yathārahaṃ, datvā saṅgaṇhiso janaṃ;

Tadā khuddakarājassa, moggallāno camūpati.

Vasanto rohaṇe sutvā, saṅghatissassa rājataṃ;

Khandhavāraṃ sayuddhatthaṃ, mahāgalle nivesayi.

Saṅghatisso ca sutvā taṃ, balakāyamapesayi;

Yujjhituṃ tena tajjesi, moggallāno mahabbalo.

Tato hatthassamādāya, gantvā rattivihārakaṃ;

Balaṃ so sannipātento, vāsaṃ tattheva kappayi.

Rājā sutvā punā’gantvā, kadallādīnivātake;

Yujjhitvā taṃ palāpetvā, pesetvā balamattano.

Sayaṃ puramupāgañchi, sopi naṭṭhaṃ savāhiniṃ;

Puna pākatikaṃ katvā, kareheramupāgami.

Rañño senāpati puttaṃ, pesetvā corasantikaṃ;

Yena kenaci lesena, sayaṃ dukkhiva dummano.

Āturo viya bāḷhaṃ so, hosi mañcaparāyano;

Rājā sutvā pavattitaṃ, upasaṅkamma taṅkhaṇe.

Mā tvaṃ soci kumārassa, sammānetvānusāsiya;

Handa tvaṃ nagaraṃ rakkha, nate sakkā mayā saha.

Yuddhamaṇḍalamāgantuṃ, gilānattāti yojayi;

Ubbāsite jane sabbe, vicchinne rājabhojane.

Mahāpāḷimhi sampakkaṃ, rañño bhojanamāharuṃ;

Rājā dvisvā’ti nibinno, yāva mando na hessati.

Ekko pīti vicintetvā, yuddhāya samāsā’gamā;

Saddhiṃ puttena āruyha, hatthiṃsannaddhavāhano.

Thokeneva balenāgā, pācinatissapabbataṃ;

Evaṃ ubhayato cūḷa-saṅgāme paccupaṭṭhite.

Senāpatisamittaddu, yuddhamārabhi pacchato;

Putto disvā narindassa, ghātessāmi imaṃ iti.

Āha rājā nivāresi, mā te rucci balaṃ idaṃ;

Neva sakkā’dhivāsetuṃ, atimandaṃ hanissati.

Duvinnaṃ balakāyānaṃ, rājāmajjhagato ahu;

Tato senā dvidhā’hosi, corasenāpatīpati.

Rañño nāgo madhukavha rukkhacchāyaṃ samāvisi;

Tadā chattaṃ patitassa, sākhamāhacca bhūmiyaṃ.

Corassa senā taṃ ditvā, haritvā sāmino adā;

So taṃ ussāpayichattaṃ, ṭhatvāpabbatamuddhani.

Tadā rājabalaṃ rājā, nunamesoti cintiya;

Gantvā taṃ parivāresi, rājā āsi tadekako.

Hatthikkhandhā tadoruyha-puttaṃ’maccañca sohadaṃ;

Upāvisi samīpamhi, merumajjarakānanaṃ.

Moggallāno tato laddha-jayo vāhanamādiya;

Senāpatiṃca mittadduṃ, tassa puttañca pāpinaṃ.

Upāgamma puraṃ rājā, āsī laṅkā talādhipo;

Tato cintesi jīvante, sattumhi na sukhaṃ iti.

So sutvā pubbarājassa, putto etthāti kujjhiya;

Āṇāpesi ca tassā’su, hatthapādāni chindituṃ.

Upakkami tadā raññā, āṇatto puriso khaṇe;

Chindituṃ hatthapādaṃ so, kumāro rodi dummano.

Pūvakhādakahatthaṃ me, chindeyyaṃ ce tadā ahaṃ;

Khādisaṃ tena pūveti, haṃ sutvā rājakammiko.

Roditvā paridevitvā, rājāṇāya dukhaddito;

Vāmaṃ hatthañca pādañca, tassa chindi narādhamo.

Jeṭṭhatisso palāyitvā, rañño putto’paro agā;

Aññato malayaṃ desaṃ, merukandaranāmakaṃ.

Rājā’tha sasutā’macco, gantvā veḷuvanaṃ raho;

Codito tattha bhikkhūhi, kāsāvāni samādiyi.

Bhikkhuvesaṃ gahetvāna, rohaṇaṃ gantumānaso;

Maṇihīraṃ samāgañchi, tatraṭhā rājasevakā.

Sañjānitvā tayopete, tesaṃ pādevarujjhiya;

Sāsanaṃ tassa pesesuṃ, rājā sutvā visesato.

Tuṭṭho āṇāpayi gantvā, sīghamādāya tejane;

Tato sīhagiriṃnetvā, tissaṅkaṃ nirupaddavaṃ.

Sīsaṃ gaṇhatha tattheva, rañño ca tanayassa ca;

Amaccaṃ pana jīvanta-māneyyātha mama’ntikaṃ.

Manussā evamāṇattā, te gahetvā tayojane;

Netvā sīhagiriṃkātuṃ, yathāvuttamupakkamuṃ.

Tato rājasuto āha, purise kammakārake;

Sīsaṃ me paṭhamaṃ chetvā, detha mayhaṃ sukhaṃ iti.

Rājaposā tathā’kāsuṃ, pacchāchindiṃsu rājino;

Sīsaṃ passatha bālānaṃ, kammaṃ kammavidūjanā.

Evaṃ aniccā bhogāhi, adhuvā asayaṃvasī;

Tattha laggā kathaṃ niccaṃ, sukhaṃ bho na gavesatha.

Rañño sāsanamāhaṃsu, amaccassa hitesino;

Taṃ sutvāna hasitvāna, idaṃ vacanamabravi.

Chinnasīso mayā diṭṭho, mayi jīvati sāmiko;

Ṭhapetvā hampi sevāmi, aho aññañhi sāmikaṃ.

Idha taṃ mārayitvāna, chāyaṃ tassa harissatha;

Aho aññāṇakā tumhe, maññe ummattakā iti.

Iti vatvāna so pāde, gahetvā sāmino sayi;

Tassa te haraṇopāyaṃ, apassantā yathā tathā.

Tassāpi sīsaṃ chetvāna, maccā ādāya tīṇi’pi;

Rañño dassetumāhacca, rājā tusittha nibbhayo.

Duṭṭhasenā patissā’dā, tato malayarājataṃ;

Asiggāhakaṭhānamhi, tassa puttaṃ ṭhapesi ca.

Thūpattayampi chādesi, vatthehi ahatehi so;

Tathā laṅkātale sabbe, thūpekāsi mahussavaṃ.

Kesadhātuñca nāthassa, dāṭhādhātuṃ tatheva ca;

Mahābodhiṃ sasakkaccaṃ, mahāpūjāya sakkari.

Sabbaṃ vesākhapūjādiṃ, cārittaṃnugataṃ akā;

Dhammakammena sodhesi, sabbaṃ sugatasāsanaṃ.

Piṭakānañca sajjhāyaṃ, mahāpūjāya kārayi;

Lābhaṃ datvā tirekena, pūjayittha bahussute.

Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ, sabbesaṃ cīvaraṃ agā;

Āvāsesu ca sabbesu, kathinaṃ attharāpayi.

Paṭimāyo ca kāresi, jiṇṇañca paṭisaṅkhari;

Loṇakkhettañca pādāsi, saṅghassa tisatādhikaṃ.

Kārapiṭṭhimhi kāresi, moggallāna vihārakaṃ;

Vihārā piṭṭhigāmañca, sagāmaṃ vaṭagāmakaṃ.

Tathā cetiyagehañca’-kāsi rakkhavihārake;

Vihāraṃ naṃ bahunnaṃ so, bhogagāme bahū adā.

Evaṃ puññānī so’kāsi, appameyyāni bhūmipo;

Sampattīnamanicattaṃ, saranto pubbarājino.

Tadā kenaci dosena, kuddhomalayarājino;

Saritvā pubbarājassa, kataṃ tena virūpakaṃ.

Upāyena gahetvāna, hatthapādañca chedayi;

Taṃ sutvā so asiggāho, saputto rohaṇaṃgato.

Vasanto tattha so katvā, hatthe janapadaṃ lahuṃ;

Jeṭṭhasissamupagañchi, nilīnaṃ malaye ṭhitaṃ.

Saddhiṃ tenasaghātento, raṭṭhaṃ janapadaṃ khaṇe;

Doḷapabbatamāgamma, khandhāvāraṃ nivesayi.

Rājā sutvāna taṃ sabbaṃ, sannaddhabalavāhano;

Khandhāvāraṃ nivesesi, gantvā tasseva santikaṃ.

Tadā pajjararogena, manussārājino bahū;

Upaddutā matā āsuṃ, taṃ sutvā so asiggaho.

Yuddhamārabhivegena, rañño senātidubbalā;

Pabhijjitvā palāyittha, rājāpacchā palāyi so.

Disvā ekākinaṃ yantaṃ, sīhapabbatasantike;

Asiggāho mahārājaṃ, mārayittha saparisaṃ.

Ohīnaṃ pacchato jeṭṭha-tissampi pana mārituṃ;

Sāsanaṃ tassa pesesi, ehi rājā bhavāhīti.

So taññatvā palāyitvā, nivatto malayaṃ agā;

Kathañhi laddhaṃ kicchena, rajjaṃso deti me iti.

Evaṃ kho dallanāmaṃ so, moggallānaṃ narissaraṃ;

Māretvā chahi vassehi, sampattabalavāhano.

Athā’gantvā asiggāho, anurādhapuraṃ varaṃ;

Rājā hutvā pavattesi, āṇācakkaṃ mahītale.

Sa silāmeghavaṇṇavho, saṅghaṃ bodhiñca vandiya;

Thūpattayañca sakkāsi, mahāpāḷiñca vaḍḍhayi.

Pāyāsaṃ’dāsi saṅghassa, sappiphāṇitasaṅkhataṃ;

Chātake atikicchamhi, parissāvanameva ca.

Sabbadānena saṅgaṇhī, kapaṇaddhivaṇibbake;

Pūvamūladhanaṃcā’dā, kumārānaṃ mahādayo.

Vihāre abhaye buddhaṃ, pūjayittha sīlāmayaṃ;

Jiṇṇañca gehaṃ tassā’kā, nānāratanacittikaṃ.

Kolavāpiñca datvāna, ārakkhatthaṃ jinassa so;

Pūjaṃ sabbopahārehi, sabbakālaṃ pavattayi.

Evaṃ tasmiṃ mahīpāle, vasante puññabhājane;

Nāyako sirināgavho, jeṭṭhatissassa mātulo.

Gantvāna paratīraṃ so, ādāya damiḷe bahū;

Āgantvā uttaraṃ desaṃ, gaṇhituṃ tamupakkami.

Rājāpi sutvā taṃ gantvā, yujjhitvā rājamittake;

Gāme hantvāna taṃ tena, damiḷe saddhimāgate.

Hatasese gahetvāna, katvā paribhavaṃ bahuṃ;

Adāsi dāse katvāna, vihāresu tahiṃ tahiṃ.

Evaṃsampattavijaye, puramāgammabhūmipe;

Sabbaṃ raṭṭhaṃ visodhetvā, vasante akuto bhaye.

Bhikkhubodhī sanāmo’tha, vihāre abhayuttare;

Dussīle bahule disvā, pabbajjāya navopi so.

Rājānamupasaṅkamma, dhammakammamayācatha;

Rājā te neva kāresi, dhammakammaṃ vihārake.

Dussīlā nihaṭā tena, sabbe mantiya ekato;

Raho taṃ mārayitvāna, taṃ kammaṃ paṭibāhayyuṃ.

Rājā sutvā tadā kuddho, sabbegaṇhiya ekato;

Akā pokkharaṇī pāle, chinnahatthe sabandhane.

Aññe tattha sataṃ bhikkhū, jambudīpe khipāpayi;

Saranto tassa ussāhaṃ, parisodhesi sāsanaṃ.

Bhikkhū theriyavāde so, kātuṃ tehi uposathaṃ;

Ārādhetvā paṭikkhitto, pakuppitvā anādaro.

Akkositvā ca bhāsitvā, vācāhi pharusāhi so;

Bhikkhū te akkhamāpetvā, dakkhiṇaṃ desamajjhagā.

Tassa so mahatā phuṭṭho, rogena marisajjukaṃ;

Evaṃ navahi vassehi, pariccaji mahītalaṃ.

Tassa putto tato agga-bodhi nāmo kumārako;

Āsi rājāsirisaṅgha-bodhināmena visuto.

Kaṇiṭṭhaṃ bhātaraṃ māṇaṃ, oparajje’bhisañciya;

Tassā’dā dakkhiṇaṃ desaṃ, sayoggabalavāhanaṃ.

Rājā so pubbarājūnaṃ, pavattaṃ na vināsiya;

Raṭṭhaṃ dhammena pālesi, saṅghañca bahumānayi.

Jeṭṭhatisso’tha taṃ sabbaṃ, suṇitvā malaye ṭhito;

Ariṭṭhaṃ girimāgamma, saṅgahesi mahājanaṃ.

Katvā hatthagate pubba-dakkhiṇe susamānase;

Kamena puramāgantu-mārabhittha mahābalo.

Dāṭhāsiva mamaccañca, gahetuṃ pacchimaṃ disaṃ;

Pesayitvā sayaṃ gāme, vasittha siripiṭṭhike.

Rājā nisamma taṃsabbaṃ, uparājaṃ visajjayi;

Sabalaṃ pacchimaṃ desaṃ, so gantvā taṃ palāpayi.

Potakaṃva kulāvamhi, sakkā hantunti dārakaṃ;

Māyettaṃ āgataṃ rājā, kumārā’macca maggahī.

Jeṭṭhatissaṃpi etaṃva, gaṇhissāmīti cintiya;

Thokeneva balenāgā, nirāsaṅkotivikkamo.

Jeṭṭhasissopi taṃ sutvā, sannaddhabalavāhano;

Sāgaro bhinnavelova, rājasenaṃ samotthari.

Rājasenā pabhijjittha, rājā āruyha kuñjaraṃ;

Eko aññātavesena, palāyitvā khaṇena so.

Chaṭṭhe māsamhi rajjamhā, nāvamāruyha sajjukaṃ;

Jambudīpamagāhitvā, dhanaṃ desañca ñātake.

Jeṭṭhatisso tato hutvā, pure rājāyathā pure;

Sabbaṃ kiccaṃ pavattesi, paripālesi sāsanaṃ.

Mahādāragiriṃ so’dā, vihāre abhayuttare;

Mahāvihārassā’dāsi, mahāmettavhabodhikaṃ.

Goṇḍigāmañca pādāsi, rājā jetavanassa so;

Mātulaṅgaṇakañceva, gāmañco dumbaraṅgaṇaṃ.

Mahānāgassa pādāsi, padhānagharakassa so;

Kassapassa girissāpi, āhāraṃ ambilāpikaṃ.

Gāmaṃ kakkhalavitthiñca, adāveḷuvanassa so;

Gaṅgāmāti vihārassa, kehetaṃ gāmakaṃ adā.

Antarāgaṅgasavhassa, cullamātikagāmakaṃ;

Mayettikassapāvāse, sahanna nagaraṃ adā.

Kāḷavāpi vihārassa, udavhaṃ gāmamādisi;

Ete caññeca so bhoga-gāmehi paripūrayi.

Jiṇṇaṃ satasahassehi, tīhi so paṭisaṅkhari;

Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ, ticīvaramadāsi ca.

Jambudīpagatassā’suṃ, rañño sodariyā narā;

Tattha tattha nilīnā te, desaṃ hantumupakkamuṃ.

Sutvā taṃ jeṭṭhatisso’tha, kāḷavāpiṃupacca so;

Yujjhanto tehi tattheva, vāsaṃ’kāsi savāhano.

Paratīraṃ gato rājā, gahetvā damiḷaṃ balaṃ;

Kāḷavāpimupāgamma, kātuṃ yuddhamupakkami.

Jeṭṭhatissopi sannaddha balakāyo dhanāyudho;

Jambudīpaṃ gamāpetvā, amaccaṃ dāṭhasivakaṃ.

Vammitaṃ gajamāruyha, yujjhanto attano balaṃ;

Ohīyamānaṃ disvāna, āruḷhaṃ attanā saha.

Mahāmaccavaco vedaṃ, sandesaṃ me mahesiyā;

Ārocehi yathākāmaṃ, pacchā tava karissati.

Pabbajitvā mahādevī, sajjhāyitvā ca āgamaṃ;

Abhidhammaṃ kathetvāna, pattiṃ dehīti rājino.

Iccetaṃ sāsanaṃ datvā, damiḷe āgatāgate;

Yāva yuddhaṃ nihantvāna, āyumhi khayamāgate.

Veḷuppadamiḷaṃ nāma, disvā yujjhitumāgataṃ;

Tambulatthaviyaṃ hatthe, rakkhanto churikaṃ tadā.

Tato nikkaraṇiṃ sammā, gahetvā sīsamattano;

Chetvā hatthimhi appetvā, churikaṃ kosiyaṃ khipi.

Ugghosayi mahāsenā, mahāmaccopi so tadā;

Gantvā’bhiyogaṃ vatvāna, sīsacchedamhi rājino.

Sandesaṃ deviyā vatvā, tāya pabbajjasāsane;

Samāpito bhidhammamhi, saddhimaṭṭhakathāya hi.

Dhammāsanā samoruyha, nisīdiya mahītale;

Ehi rañño mahākāraṃ, dassehī’ti niyojito.

Nisajja purato tassā, chinditvā sīsamattano;

Khipitvā churikaṃ āha, evaṃ devo mato iti.

Sā taṃ disvā-tisokena, phāletvā hadayaṃ matā;

Evaṃ pañcahi māsehi, rājā so tidivaṃ gato.

Evaṃ vijitasaṅgāmo, sattavo abhimaddiya;

Rajjaṃ pākatikaṃ katvā, viharanto pure vare.

Uparājassa nāmena, kāritassa pana’ttanā;

Mahallarājā savhassa, padhānagharakassa so.

Addhā gāmadvayaṃ rājā, haṅkāraṃ sāmugāmakaṃ;

Kehellarājabhāgañca, sabbepi paricārake.

Tathā jetavanassa’dā, mahāmaṇikagāmakaṃ;

Mayettikassapāvāsaṃ, sālagāmena pūjayi.

Ambillapadaraṃ cā’dā, cetiyassa girissa so;

Pulatthinagare kāsi, mahāpānādi dīpakaṃ.

Amaccā tassa māresuṃ, māṇavhaṃ yuvarājakaṃ;

Antopure’parajjhitvā, datvāpi samamettikaṃ.

Tato kassapanāmaṃ so, kaṇiṭṭhaṃ sakabhātaraṃ;

Pālento santatiṃ rājā, oparajje’bhisecayi.

Māṇassa maraṇaṃ sutvā, gahetvā damiḷe lahuṃ;

Dāṭhāsivo samāgañchi, gāmaṃ tintiṇī nāmakaṃ.

Tassāgamanamaññāma, nikkhamitvā savāhano;

Yujjhanto dvārase vasse, jambudīpaṃ palātavā.

Pahāya sabbaṃ gacchanto, saññāṇatthāya attano;

Ekāvaliṃ gahetvāva, ekākī so hi nikkhami.

Ekāvaliṃ vināceva, rājā hutvā yathāvidhiṃ;

Ahu dāṭhopatissoti, visuto dharaṇī tale.

Itaro laddhaokāso, rajjamaggahi yujjhiya;

Aññamaññaṃ palāpesuṃ, evaṃ te antarantarā.

Evaṃ ubhinnaṃ rājūnaṃ, saṅgāmenā’bhipīḷito;

Loko upadduto-sabbo vihīnadhanadhaññavā.

Dāṭhopatisso nāsesi, sabbaṃ pubbakarājūnaṃ;

Gaṇhī tīsu nikāyesu, sāraṃ dhātugharesu ca.

Suvaṇṇapaṭimāyo so, suvaṇṇaṃ gaṇhi bhindiya;

Soṇṇamālādikaṃ sabbaṃ, pūjābhaṇḍaṃ nirākari.

Thūpārāme tathāgaṇhi, sovaṇṇaṃ thupikaṃ ghare;

Mahaggharatanākiṇṇaṃ, chattaṃ bhindittha cetiye.

Mahāpāḷimhi nāvāyo, damiḷānaṃ sadāpayi;

Rājagehā nijhāpesuṃ, saddhiṃ dhātugharena te.

Pacchā vippaṭisārī so, desetuṃ, pāpamattano;

Kāresi saha bhogena, sākavatthuvihārakaṃ.

Bhāgineyyopi ratana-dāṭho iti jane suto;

Mahādīpādo hutvāna, sabhogo tamupaṭṭhahi.

Aggabodhimhi sampatte, rajjaṃ yuddhabalena ca;

Kassapo yuvarājā so, senaṃ rakkhitumattano.

Duppañño sahasā bhetvā, thūpārāmamhi cetiyaṃ;

Devānaṃpiyatissena, khuddarājena ceva hi.

Pubbakehica rājūhi, pūjitaṃdhanasārakaṃ;

Aggahesi dunnitīhi, pāpakehi purakkhato.

Dakkhiṇassa vihārassa, cetiyaṃ paribhindiya;

Aggahesi dhanaṃ sāraṃ, evamaññepi bhindayi.

Evaṃ karontaṃ taṃ rājā, dunnitikapurakkhataṃ;

Nāsakkhi kira vāretuṃ, aho pāpā nivāriyā.

Taṃ vāretu masakkonto, thūpārāmamhi cetiyaṃ;

Bhinnaṃ tena sakāresi, sahassena samaṅgalaṃ.

Tadā dāṭhopatissena, aggabodhi narissaro;

Jito rohaṇamevā’gā, sajjetuṃ balavāhanaṃ.

Tatra ṭhito soḷasame, vasse byādhihato mato;

Tadā tassa kaṇiṭṭho so, yuvarājāpi kassapo.

Dāṭhopatissa rājānaṃ, jambudīpaṃ palāpiya;

Ekarajjamakādesaṃ, makuṭantu na dhārayi.

Sādhūnaṃ saṅgamene’sa, hutvā vippaṭisārako;

Nāsaṃ pāpassa kammassa, karissāmīti cintiya.

Pupphārāme phalārāme, vāpiyo’pi ca kārayi;

Mahācetittayañcāpi, mahāpūjāhi sakkari.

Thūpārāmañca pūjetvā, ekaṃgāmañca tassadā;

Sabbāgamiyabhikkhūhi, dhammaṃdesāpayittha ca.

Katvā maricavaṭṭimhi, pāsādaṃ sutthiraṃ tahiṃ;

Vāsayittha mahātheraṃ, nāgasāla nivāsitaṃ.

Tatraṭṭhaṃ tamupaṭṭhāya, paccayeti catūhi’pi;

Abhidhammaṃ kathāpesi, saddhimaṭṭhakathāya so.

Nāgasālakamāvāsaṃ, katvā tasseva’dāsi so;

Mahāniṭṭhilagāmañca, paccayatthāya tassa’dā.

Atha dāthopatisso so, jambudīpā idhāgato;

Mahantaṃ balamādāya, karonto tena āhavaṃ.

Kassapena susannaddha-vāhanena tato mari;

Dvādasāsuṃ kiretassa, rājabhūtassa hāyanā.

Tassa dāṭhopatissassa, bhāgineyyo sanāmako;

Jambudīpaṃ palāyittha, bhīto tamhā mahāraṇe.

Evaṃ aniccā vata sabbabhogā,

Sudullabhā ceva khaṇeva sobhā;

Tasmāhi etesu ratiṃ vihāya,

Bhaveyya dhammābhimukho hitesī.