Tipiṭaka
Text

Pathamapariccheda

Browse Tipiṭaka hierarchy
On this page

Mahiyaṅgaṇāgamanaṃ

Namassitvāna sambuddhaṃ, susuddhaṃ suddhavaṃsajaṃ;

CST 0.0001

Mahāvaṃsaṃ pavakkhāmi, nānānūnādhikārikaṃ.

Porāṇehi kato’peso, ativitthārito kvaci;

Atīva kvaci saṃkhitto, anekapunaruttako.

Vajjitaṃ tehi dosehi, sukhaggahaṇadhāraṇaṃ;

Pasādasaṃvegakaraṃ, sutito ca upāgataṃ.

Pasādajanake ṭhāne, tathā saṃvegakārake;

Janayanto pasādañca, saṃvegañca suṇātha taṃ.

Dīpaṅkarañhi sambuddhaṃ, passitvā no jino purā;

Lokaṃ dukkhā pamocetuṃ, bodhāya paṇidhiṃ akā.

Tato tañceva sambuddhaṃ, koṇḍaññaṃ maṅgalaṃ muniṃ;

Sumanaṃ revataṃ buddhaṃ, sobhitañca mahāmuniṃ.

Anomadassiṃ sambuddhaṃ, padumaṃ nāradaṃ jinaṃ;

Padumuttarasambuddhaṃ, sumedhañca tathāgataṃ.

Sujātaṃ piyadassiñca, atthadassiñca nāyakaṃ;

Dhammadassiñca siddhatthaṃ, tissaṃ phussajinaṃ tathā.

Vipassiṃ sikhīsambuddhaṃ, sambuddhaṃ vessabhuṃ vibhuṃ;

Kakusandhañca sambuddhaṃ, koṇāgamanameva ca.

Kassapaṃ sugatañca’me, sambuddhe catuvīsati;

Ārādhetvā mahāvīro, tehi bodhāya byākato.

Puretvā pāramī sabbā, patvā sambodhimuttamaṃ;

CST 0.0002

Uttamo gotamo buddho, satte dukkhā pamocayi.

Magadhesu ruvelāyaṃ, bodhimūle mahāmuni;

Visākhapuṇṇamāyaṃ so, patto sambodhimuttamaṃ.

Sattāhāni tahiṃ satta, so vimuttisukhaṃ paraṃ;

Vindantaṃ madhurattañca, dassayanto vasī vasi.

Tato bārāṇasiṃ gantvā, dhammacakkaṃ pagattayi;

Tattha vassa vasanto’va, saṭṭhiṃ arahataṃ akā.

Te dhammadesanatthāya, vissajjetvāna bhikkhavo;

Vinetvā ca tato tiṃsa-sahā ye bhaddavaggiye.

Sahassajaṭile nātho, vinetuṃ kassapādike;

Hemante uruvelāyaṃ, vasite paripācayaṃ.

Uruvelakassapassa, mahāyaññe upaṭṭhite;

Tassa’ttano nāgamane, icchācāraṃ vijāniya.

Uttarakuruto bhikkhaṃ, āharitvā rimaddano;

Anotattadahe bhutvā, sāyanhasamaye sayaṃ.

Bodhito navame māse, phussapuṇṇamiyaṃ jino;

Laṅkādīpaṃ visodhetuṃ, laṅkādīpamupāgami.

Sāsanujjotanaṃ ṭhānaṃ, laṃkā ñātā jinena hi;

Yakkhapuṇṇāya laṅkāya, yakkhā nibbā siyāti ca.

Ñātova laṅkāmajjhamhi, gaṅgābhīre manorame;

Tiyojanāya te ramme, ekayojanavitthate.

Mahānāgavanuyyāne, yakkhasaṅgāmabhūmiyā;

Laṅkādīpaṭṭhayakkhānaṃ, mahāyakkhasamāgamo.

Upāgato taṃ sugato, mahāyakkhasamāgamaṃ;

Samāgamassa majjhamhi, tattha tesaṃ siropari.

Mahiyaṅgaṇathūpassa, ṭhāne vehāyasaṃ jino;

Vuṭṭhivātandhakāresi, tesaṃ saṃvejanaṃ akā.

Te bhayaṭṭhā’bhayaṃ yakkhā, ayācuṃ abhayaṃ jinaṃ;

Jino abhayado āha, yakkhe te’ti bhayaddīte.

Yakkhā bhayaṃ vo dukkhañca, harissāmi idaṃ ahaṃ;

CST 0.0003

Tumhe nisajjaṭhānaṃ me, samaggā detha no idha.

Āhu te sugataṃ yakkhā, dema mārisa te idha;

Sabbepi sakalaṃ dīpaṃ, dehi no abhayaṃ tuvaṃ.

Bhayaṃ sītaṃ tamaṃ tesaṃ, hantvā taṃ dinnabhūmiyaṃ;

Cammakkhandhaṃ attharitvā, tatthā’ sīno jino tato.

Cammakkhaṇḍaṃ pasāresi, ādittaṃ taṃ samantato;

Ghammābhibhūtā te bhītā, ṭhitā ante samantato.

Giridīpaṃ tato nātho, rammaṃ tesaṃ idhā’nayi;

Tesu tattha paviṭṭhesu, yathāṭhāne ṭhapesi ca.

Nātho taṃ saṃkhipi dhammaṃ, tadā devā samāgamuṃ;

Tasmiṃ samāgame tesaṃ, satthā dhamma madesayi.

Nekesaṃ pāṇakoṭīnaṃ, dhammābhisamayo ahu;

Saraṇesu ca sīlesu, ṭhitā āsuṃ asaṃkhiyā.

Sotāpattiphalaṃ patvā, sele sumanakūṭake;

Mahāsumanadevindo, pūjiyaṃ yāci pūjiyaṃ.

Siraṃ parāmasitvāna, nīlāmalasiroruho;

Pāṇimatteadā kese, tassa pāṇa hito jino.

So taṃ suvaṇṇacaṅkoṭa-varenādāya satthuno;

Nisinnaṭṭhānaracite, nānāratanasañcaye.

Sabbato sattaratane, te ṭhapetvā siroruhe;

So indanīlathūpena, pidahesi namassi ca.

Parinibbutamhi sambuddhe, citakato ca iddhiyā;

Ādāya jinagīvaṭṭhiṃ, thero sarabhūnāmako.

Therassa sāriputtassa, sisso ānīya cetiye;

Tasmiṃyeva ṭhapetvāna, bhikkhūhi parivārito.

Chādāpetvā medavaṇṇa-pāsāṇehi mahiddhiko;

Thūpaṃ dvādasahatthuccaṃ, kārāpetvāna pakkami.

Devānaṃpiyatissassa, rañño bhātukudhārako;

Uddhacūḷābhayo nāma, disvā cetiya mabbhutaṃ.

Taṃ chādayitvā kāresi, tiṃsahatthucca cetiyaṃ;

CST 0.0004

Maddanto damiḷe rājā, tatraṭṭho dukkhagāmaṇi.

Asītihatthaṃ kāresi, tassa kañjukacetiyaṃ;

Mahiyaṅgaṇathūpoya-meso evaṃ patiṭṭhito.

Evaṃ dīpamimaṃkatvā, manussārahamissaro;

Uruvelamagā dhīro, uruvīra parakkamoti.

Mahiyaṅgaṇāgamanaṃ niṭṭhitaṃ.

Nāgadīpāgamana

Mahākāruṇiko satthā, sabbalokahite rato;

Bodhito pañcame vasse, vasaṃ jetavane jino.

Mahodarassa nāgassa, tathā cūḷodarassa ca;

Mātulabhāgineyyānaṃ, maṇipallaṅkahetukaṃ.

Disvā sapārisajjānaṃ, saṅgāmaṃ paccupaṭṭhitaṃ;

Sambuddho cittamāsassa, kāḷapakkhe uposathe.

Pātoyeva samādāya, pavaraṃ pattacīvaraṃ;

Anukampāya nāgānaṃ, nāgadīpamupāgami.

Mahādaro’piso nāgo, tadā rājā ahiddhiko;

Samudde nāgabhavane, dasaddhasatayojane.

Kaṇiṭṭhikā tassa kaṇhā, vaḍḍhamānamhi pabbate;

Nāgarājassa dinnā’si, tassa cūḷodaro suto.

Tassa mātā mahāmātu, maṇipallaṅkamuttamaṃ;

Datvā kālakatā nāgī, mātulena tathā hi so.

Ahosi bhāgineyyassa, saṅgāmo paccupaṭṭhito;

Pabbateyyā’pi nāgā te, ahesuñhi mahiddhikā.

Samiddhisumano nāma, devo jetavane ṭhitaṃ;

Rājāyatanamādāya, attano bhavanaṃ subhaṃ.

Buddhānumatiyāyeva, chattākāraṃ jinopari;

Dhārayanto upāgañchi, ṭhānaṃ taṃ pubbavuṭṭhakaṃ.

Devo hi so nāgadīpe, manusso’nantare bhave;

CST 0.0005

Ahosi rājāyatana-ṭhitaṭhāne sa addasa.

Paccekabuddha bhuñjante, disvā cittaṃ pasādiya;

Pattasodhanasākhāyo, tesaṃ pādāsi tena so.

Nibbattitasmiṃ rukkhasmiṃ, jetuyyāne manorame;

Dvārakoṭṭhakapassamhi, pacchā bahi ahosi so.

Devātidevo devassa, tassa vuddhiñca passiya;

Idaṃ ṭhāna hitatthañca, taṃ sarukkhaṃ idhānayi.

Saṅgāmamajjhe ākāse, nisinno tattha nāyako;

Tamaṃ tamonudo tesaṃ, nāgānaṃ hiṃsanaṃ akā.

Assāsento bhayaṭṭe te, ālokaṃ paviddhaṃsayi;

Te disvā sugataṃ tuṭṭhā, pāde vandiṃsu satthuno.

Tesaṃ dhammamadesesi, sāmaggikaraṇaṃ jino;

Ubho’pi te patītā taṃ, pallaṅkaṃ munino aduṃ.

Satthā bhūmigato tattha, pasīdisvāna āsane;

Tehi dibbannapānehi, nāgarājehi tappito.

Te jalaṭṭhe talaṭṭhe ca, bhujage’sītikoṭiyo;

Saraṇesu ca sīlesu, patiṭṭhāpesi nāyako.

Mahodarassa nāgassa, mātulo maṇiakkhiko;

Kalyāṇiyaṃ nāgarājā, yuddhaṃ kātuṃ tahiṃ gato.

Buddhagāmamhi paṭhame, sutvā saddhammadesanaṃ;

Ṭhito saraṇasīlesu, tatthā’yāci tathāgataṃ.

Mahatī anukampāno, katā nātha tayā ayaṃ;

Tavānāgamane sabbe, mayaṃ bhasmī bhavāmahe.

Anukampā mahī pite, visuṃ hotu mahodaya;

Punarāgamanenettha, vāsabhūmiṃ mamā mama.

Adhivāsayitvā bhagavā, tuṇhibhāve nidhāgamaṃ;

Patiṭṭhāpesi tattheva, rājāyatanacetiyaṃ.

Tañcapi rājāyatanaṃ, pallañcaṅka mahārahaṃ;

CST 0.0006

Appesi nāgarājūnaṃ, lokanātho namassituṃ.

Paribhogacetiyaṃ mayhaṃ, nāgarājā namassatha;

Taṃ bhavissati votātā, hitāya ca sukhāya ca.

Iccevamādiṃ sugato, nāgānaṃ anusāsanaṃ;

Katvā jetavanaṃ eva, gato lokānukampakoti.

Nāgadīpāgamanaṃ

Kalyāṇāgamanaṃ

Tato so tatiye vasse,

Nāgindo maṇiakkhiko;

Upasaṅkamma sambuddhaṃ,

Satasaṅghaṃ nimantayi.

Bodhito aṭṭhame vasse, vasaṃ jetavane jino;

Nātho pañcahi bhikkhūnaṃ, satehi parivārito.

Dutiye divase bhatta-kāle ārocite jino;

Ramme vesākhamāsamhi, puṇṇamāyaṃ munissaro.

Tattheva pārupitvāna, saṅghāṭiṃ pattamādiya;

Āgā kalyāṇidesaṃ taṃ, maṇiakkhinivesanaṃ.

Kalyāṇi cetiyaṭhāne, kate ratanamaṇḍape;

Mahārahamhi pallaṅke, sahasaṅghenu’pāvisi.

Dibbehi khajjabhojjehi, sagaṇo sagaṇaṃ jinaṃ;

Nāgarājā dhammarājaṃ, santappesi sumānaso.

Tattha dhammaṃ desayitvā, satthā lonukampako;

Uggantvā sumane kūṭe, padaṃ dassesi nāyako.

Tasmiṃ pabbatapādamhi, sahasaṅgho yathāsukhaṃ;

Divā vihāraṃ katvāna, dīghavāpi mupāgami.

Tattha cetiyaṭhānamhi, sasaṅghova nisīdiya;

CST 0.0007

Samādhiṃ appayī nātho, ṭhānāgāravapattiyā.

Tato vuṭṭhāya ṭhānamhā, ṭhānāṭhānesu kovido;

Mahāmeghavanārāma-ṭhānamāga mahāmuni.

Mahābodhiṭhitaṭhāne, nisīditvā sasāvako;

Samādhiṃ appayī nātho, mahāthūpaṭhite tathā.

Thūpārāmamhi thūpassa, ṭhitaṭhāne tatheva ca;

Samādhito’tha vuṭṭhāya, silācetiyaṭhānago.

Sahāgate devagaṇo, gaṇī samanusāsiya;

Tato jetavanaṃ buddho, buddhasabbatthako agā.

Evaṃ laṅkāya nātho, hitamamitamatī āyatiṃ pekkhamāno;

Tasmiṃ kālamhi laṃkāsurabhujagagaṇādīnamatthañca passaṃ;

Āgā tikkhattumetaṃ ativipuladayo lokadīpo sudīpaṃ;

Dīpo tenāyamāsi sujanabahumano dhammadīpāva bhāsīti.

Kalyāṇāgamanaṃ

Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse

Tathāgatābhigamanaṃ nāma

Paṭhamo paricchedo.