Tipiṭaka
Text

Bāladujjanakaṇḍa

Kāyaduccaritādīhi, sampanno pāpamānujo;

CST 0.0124

Bāloti lokanāthena, kittito dhammasāminā.

Ducintitacintī ceva, dubbhāsitabhāsīpi ca;

Dukkaṭakammakārī ca, pāpako bālamānujo.

Atipiyo na kātabbo, khalo kotuhalaṃ karo;

CST 0.0125

Sirasā vahamānopi, aḍḍhapūro ghaṭo yathā.

Sappo duṭṭho khalo duṭṭho, sappā duṭṭhataro khalo;

Mantosadhehi taṃ sappaṃ, khalaṃ kenupasammati.

Yo bālo maññati bālyaṃ, paṇḍito vāpi tenaso;

CST 0.0126

Bālo ca paṇḍitamānī, sa ve bāloti vuccati.

Madhūva maññati bālo, yāva pāpaṃ na paccati;

Yadā ca paccati pāpaṃ, atha dukkhaṃ nigacchati.

Na sādhu balavā bālo, sāhasā vindate dhanaṃ;

CST 0.0127

Kāyassa bhedā duppañño, nirayaṃ sopapajjati.

Ghare duṭṭho mūsiko ca, vane duṭṭho ca vānaro;

CST 0.0128

Sakuṇe ca duṭṭho kāko, nareduṭṭho ca brāhmaṇo.

Dīghā jāgarato ratti, dīghaṃ santassa yojanaṃ;

Dīgho bālānasaṃsāro, saddhammaṃ avijānataṃ.

Tilamattaṃ paresañca, appadosañca passati;

CST 0.0129

Nāḷikerampi sadosaṃ, khalajāto na passati.

Nattadosaṃ pare jaññā, jaññā dosaṃ parassatu;

Guyho kummāva aṅgāni, paradosañca lakkhaye.

Luddhaṃ atthena gaṇheyya, thaddhaṃ añjalikammunā;

CST 0.0130

Chandānuvattiyā mūḷhaṃ, yathābhūtena paṇḍitaṃ.

Yathā udumbarapakkā, bahi rattakā eva ca;

Antokimila sampuṇṇā, evaṃ dujjanahadayā.

Yāvajīvampi ce bālo, paṇḍitaṃ payirupāsati;

CST 0.0131

Na so dhammaṃ vijānāti, dabbī sūparasaṃ yathā.

Carañce nādhigaccheyya, seyyaṃ sadisamattano;

Ekacariyaṃ daḷhaṃ kayirā, natthi bāle sahāyatā.

Ajātamatamūḷhānaṃ, varamādayo na cantimo;

CST 0.0132

Sakiṃ dukkhakarāvāda-yontimo tu pade pade.

Dujjanena samaṃ veraṃ, sakhyañcāpi na kāraye;

CST 0.0133

Uṇho dahati caṅgāro, sīto kaṇhāyate karaṃ.

Dujjano piyavādī ca, netaṃ vissāsakāraṇaṃ;

Madhu tiṭṭhati jivhagge, hadaye halāhalaṃ visaṃ.

Dujjano parihātabbo, vijjāyālaṅkatopi ca;

CST 0.0134

Maṇinā bhūsito sappo, kimeso na bhayaṅkaro.

Nāḷikerasamākārā, dissantepi hi sajjanā;

Aññe badarikākārā, bahireva manoharā.

Yathāpi pana sapakkā, bahi kaṇṭakameva ca;

CST 0.0135

Anto amatasampuṇṇā, evaṃ sujanahadayā.

Yathā udumbarapakkā, bahi rattakameva ca;

Evaṃ kimilasampuṇā, evaṃ dujjanahadayā.

Dosabhīto anārambho, taṃ kā purisalakkhaṇaṃ;

Kohyajiṇṇabhayā nanu, bhojanaṃ parihīyate.

Payopānaṃ bhujaṅgānaṃ, kevalaṃ visavaḍḍhanaṃ;

Upadeso hi mūḷhānaṃ, pakopāya na santiyā.

Na ṭhātabbaṃ na gantabbaṃ, dujjanena samaṃ kvaci;

CST 0.0136

Dujjano hi dukkhaṃ deti, na so sukhaṃ kadācipi.

Abaddhā tattha bajjhanti, yattha bālā pabhāsare;

Baddhāpi tattha muccanti, yattha dhīrā pabhāsare.

Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave;

CST 0.0137

Evaṃ kusitamāgamma, sādhu jīvipi sīdati;

Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.

Saddhāsīlādisampanno, sumitto sādhumānuso;

CST 0.0138

Tādisaṃ mittaṃ seveyya, vuddhikāmo vicakkhaṇo.

Dānādiguṇaseṭṭhehi, miditabbo mitto hi kho;

Tādisaṃ avaṅkeneva, manasā bhajeyya sudhī.

Hitakkaro paro bandhu, bandhupi ahito paro;

CST 0.0139

Ahito dehajo byādhi, hitaṃ araññamosadhaṃ.

Parokkhe kiccahantāraṃ, paccakkhe piyavādinaṃ;

CST 0.0140

Vajjaye tādisaṃ mittaṃ, visakumbhaṃ payomukhaṃ.

Dhanahīne caje mitto, puttadārā sahodarā;

Dhanavanteva sevanti, dhanaṃ loke mahāsakhā.

Jāniyā pesane bhacce, bandhave byasanāgame;

CST 0.0141

Mittañca āpadikāle, bhariyañca vibhavakkhaye.

Ussave byasane ceva, dubbhikkhe sattuviggahe;

Rājadvāre susāne ca, yo tiṭṭhati so bandhavā.

Na 2 vissase amittassa, mittañcāpi na vissase;

CST 0.0142

Kadāci kupite mitte, sabbadosaṃ pakāsati.

Mātā mittaṃ pitā ceti, sabhāvā taṃ tayaṃ hitaṃ;

Kammakaraṇato caññe, bhavanti hitabuddhiyo.

Āpadāsu mittaṃ jaññā, yuddhe sūraṃ iṇe suciṃ;

CST 0.0143

Bhariyaṃ khīṇesu vittesu, byasanesu ca bandhavaṃ.

Sakiṃ duṭṭhañca yo mittaṃ, puna sandhātumicchati;

Sa maccumupagaṇhāti, gabbhaṃ assatarī yathā.

Iṇaseso aggiseso, rogaseso tatheva ca;

CST 0.0144

Punappunaṃ vivaḍḍhanti, tasmā sesaṃ na kāraye.

Padumaṃva mukhaṃ yassa, vācā candanasītalā;

Tādisaṃ no paseveyya, hadaye tu halāhalaṃ.

Na seve pharusaṃ sāmiṃ, na ca seveyya macchariṃ;

CST 0.0145

Tato apaggaṇha sāmiṃ, neva niggahitaṃ tato.

Kudesañca kumittañca, kukulañca kubandhavaṃ;

CST 0.0146

Kudārañca kudāsañca, dūrato parivajjaye.

Sītavāco bahumitto, pharuso appamittako;

Upamā ettha ñātabbā, sūriyacandarājūnaṃ.

Ahitā paṭisedho ca, hitesu ca payojanaṃ;

Byasane apariccāgo, itidaṃ mittalakkhaṇaṃ.

Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;

CST 0.0147

Gambhīrañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako;

Tādisaṃ mittaṃ seveyya, bhūtikāmo vicakkhaṇo.

Piyo garu bhāva nīyo, vattā ca vacanakkhamo;

CST 0.0148

Gambhirañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako.

Yamhi etāni ṭhānāni, saṃvijjantidha puggale;

So mitto mittakāmena, atthakāmānukampato;

Api nāsiyamānena, bhajitabbo tathāvidho.

Orasaṃ katasambandhaṃ, tathā vaṃsakkamāgataṃ;

Rakkhako byasanehi, mittaṃ ñeyyaṃ catubbidhaṃ.

Piyo garu bhāvaniyo, vattā ca vacanakkhamo;

Gambhirañca kathaṃ kattā, na caṭṭhāne niyojako;

Taṃ mittaṃ mittakāmena, yāvajīvampi seviyaṃ.

Piyo garu bhāvanīyo, vattā ca vacanakkhamo;

Gambhirañca kathaṃ kattā, no caṭṭhāne niyojako;

Tādisaṃ mittaṃ seveyya, bhūtikāmo vicakkhaṇo.