Tipiṭaka
Text

9. Navamo Paricchedo

Browse Tipiṭaka hierarchy
On this page

9. Navamo paricchedo

Dasānussativibhāgo

Saddhāpabbajito yogī, bhāventonussatiṃ pana;

CST 0.0094

Dasānussatibhedesu, bhāveyyaññataraṃ kathaṃ.

Arahaṃ sugato loke, bhagavā lokapāragū;

Vijjācaraṇasampanno, vimuttiparināyako.

Jeṭṭho sammābhisambuddho, seṭṭho purisasārathī;

Satthā devamanussānaṃ, buddho appaṭipuggalo.

Sabbalokahito bandhu, samattaratanālayo;

Sattānamanukampāya, jāto nātho sivaṃkaro.

Cakkhumā titthakusalo, dhammassāmī tathāgato;

Maccudheyyavimokkhāya, paṭipādayi pāṇino.

Satthavāho mahāyoggo, maggāmaggayudhandharo;

Sirisatthamadhiggayha, vicarittha mahāpathaṃ,

Anomo asamo dhīro,

Lokahītaparakkamo;

Sabbākāravaropeto,

Accherabbhutapuggalo.

Atthabhūto dhammabhūto,

Brahmabhūto mahāyaso;

Ñāṇālokaparicchinna-

Ñeyyāsesapariggaho.

Ānubhāvavasippatto, āsabhaṇḍānaniccalo;

Mahantamariyādoyamanantagatigocaro.

Sabbā bhiññābalappatto, vesārajjavisārado;

Sabbasampattiniṭṭhāno, guṇapāramipūrako.

Appameyyo mahānāgo, mahāvīro mahāmuni;

CST 0.0095

Mahesī mahitācāro, mahāmaho mahiddhiko.

Sabbatthasiddhisañcāro, mahesīgaṇapūjito;

Rājādhirājamahito, devabrahmābhivandito.

Abhibhūya tayo loke, ādiccova nabhantare;

Virocati mahātejo, andhakāre pabhaṅkaro.

Byāmappabhāparikkhitto, ketumālāhalaṅkato;

Dvattiṃsalakkhaṇāsītianubyañjanasobhito.

Chabbaṇṇaraṃsilalito, ratanagghiyasannibho;

Samiddhirūpasobhaggo, dassaneyyaṃva piṇḍitaṃ.

Phullaṃ padumasaṇḍaṃva, kapparukkhovalaṅkato;

Nabhaṃva tārakākiṇṇaṃ, uttamo paṭidissati.

Satthukappamahāvīraputtehi parivārito;

Sabbalokamahiddhāya, dhammarājā sayaṃvasī.

Niddhotamalacandova, nakkhattaparivārito;

Khattasaṅghaparibyuḷho, cakkavattīva sobhati.

Iccānantaguṇākiṇṇamasesamalanissaṭaṃ;

Sabbasampattidātāraṃ, vipattivinibandhakaṃ.

Dayāparamahorattaṃ, bhagavantamanussaraṃ;

Bhāveti paññavā yogī, buddhānussatibhāvanaṃ.

Svākhāto tena saddhammo, sambuddhena satīmatā;

Paccattapaṭivedhena, passitabbo yathārahaṃ.

Taṇhādaliddanāsāya, manorathasamiddhiyā;

Kālantaramanāgamma, paccakkhaphaladāyako.

Upanissayavantānaṃ, ‘‘ehi passā’’ti dassiyo;

Paccattameva viññūhi, veditabbo sabhāvato.

Sabbāsavasamugghātī, suddho sovatthiko sivo;

CST 0.0096

Pihitāpāyakummaggo, maggo nibbānapattiyā.

Klesasaṃkaṭaduggamhā, dukkhakkhandhamahabbhayā;

Khemantabhūmiṃ niyyāti, accantamanupaddavaṃ.

Puññatitthamidaṃ nāma, maṅgalañca sivaṅkaraṃ;

Hitodayasukhādhāna-mamatāhāramuttamaṃ.

Avijjāpaṭaluddhāravijjānettosadhaṃ varaṃ;

Paññādhāramidaṃ satthaṃ, klesagaṇḍappabhedakaṃ.

Caturoghanimuggānaṃ, setubandho samuggato;

Bhavacārakaruddhānaṃ, mahādvāro apāruto.

Sokopāyāsaviddhānaṃ, paridevasamaṅginaṃ;

Sallanīharaṇopāyo, accantasukhamīrito.

Byasanopaddavāpeto, saṃklesamalanissaṭo;

Ujusammattaniyato, paṭipattivisuddhiyā.

Suddhasīlaparikkhāro, samādhimayapañjaro;

Sammāsaṅkappacakkaṅgo, sammāvāyāmavāhano.

Satisārathisaṃyutto, sammādiṭṭhipurejavo;

Esa dhammaratho yāti, yogakkhemassa pattiyā.

Vipattipaṭibāhāya, sabbasampattisiddhiyā;

Sabbakhandhavimokkhāya, dhammaṃ desesi cakkhumā.

Hitesī sabbapāṇīnaṃ, dayāpanno mahāmuni;

Dhammālokaṃ pakāsesi, cakkhumantānamuttamo.

Yaṃ dhammaṃ sammadaññāya, khemamaggappatiṭṭhitā;

Pāpakāpagatā dhīrā, passaddhidarathāsayā.

Bhavayogā vinimuttā, pahīnabhayabheravā;

Accantasukhamedhenti, sotthipattā mahesayo.

Tamevamuttamaṃ dhammaṃ, cintento pana paṇḍito;

CST 0.0097

Bhāvetīti pakāsenti, dhammānussatibhāvanaṃ.

Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;

Esa saṅgho ujubhūto, paññāsīlasamāhito.

Palāpāpagato suddho, paṭipattipatiṭṭhito;

Pariggahitasaddhammo, samiddhiguṇasobhito.

Pahīnāpāyagamano, pāpaklesavinissaṭo;

Paripanthasamucchedī, bhavacārakabhedako.

Uttamadamathappatto, suvinīto mahesinā;

Vijjāvimuttivodāto, ājānīyapathe ṭhito.

Sugatorasi sambhūto, sucidhammasirindharo;

Paṭipāditasampatto, dhammasāsanasevito.

Bhayabheravanissaṅgo, jinatejānupālito;

Moneyyapathasañcāro, sugatovādabhājano.

Appamādaparittāṇo, sīlālaṅkārabhūsito;

Cetosamādhisannaddho, paññāyudhasamujjalo.

Ujumaggamadhiṭṭhāya, mārakāyappadālano;

Aparājitasaṅgāmo, lalitodātavikkamo.

Maccudheyyamatikkanto, bodhidhammappatiṭṭhito;

Chaḷābhiññābalappatto, samārādhitasāsano.

Anubodhimanuppatto, pabhinnapaṭisambhido;

Sāmaññapāramippatto, toseti jinamānasaṃ.

Nekākāravarūpeto, nānāsampattiphullito;

Vipattipathanittiṇṇo, abhibuddhiparāyaṇo.

Āhuneyyo pāhuneyyo,

CST 0.0098

Dakkhiṇeyyo sudullabho;

Sadevakassa lokassa,

Puññakkhettamanuttaraṃ.

Yattha suddhimhi niddose, saddhābījaṃ patiṭṭhitaṃ;

Accantaṃ paripāceti, sampattiphalamuttamaṃ.

Yaṃ phalaṃ paribhuñjantā, vimuttirasasevanaṃ;

Accantasukhitā dhīrā, bhavanti ajarāmarā.

Taṃ phalaṃ patthayantena, saṅghānussatibhāvanā;

Bhāvetabbā paniccevamiti bhāsanti paṇḍitā.

Pañcasīlaṃ dasasīlaṃ, pātimokkhamuposathaṃ;

Cātupārisuddhisīlaṃ, dhutaṅgaparivāritaṃ.

Evametesu yaṃ kiñci, samādāya rahogato;

Tamānisaṃsaṃ guṇato, phalato ca vicintaye.

Ādi cetaṃ patiṭṭhā ca, mukhaṃ pamukhamuttamaṃ;

Mūlaṃ kusaladhammānaṃ, pabhavaṃ paṭipattiyā.

Sāsanotaraṇadvāraṃ, titthaṃ saddhammavāpiyā;

Pārisuddhipadaṭṭhānaṃ, maggo khemantapāpako.

Sādhu sikkhāsamādānaṃ, bāhusaccavibhūsanaṃ;

Ariyācāracāritta-mavaṇṇamalavajjanaṃ.

Kulaputtaalaṅkāro, pāpajallapavāhanaṃ;

Anapāyi sugandhañca, mahāpurisasevitaṃ.

Pacchānutāpaharaṇaṃ, pītipāmojjavaḍḍhanaṃ;

Nekkhammabhāvanopetaṃ, pabbajjāvesasobhanaṃ.

Sopānaṃ saggalokassa, daḷhāpāyavidhānakaṃ;

Anupaddavasampatti, samatthaguṇasūdanī.

Klesapañjaravicchedi, vipattipathavāraṇaṃ;

CST 0.0099

Sotthikammasamuṭṭhānaṃ, asādhāraṇamaṅgalaṃ.

‘‘Suladdhā vata me laddhā, saddhā sugatasāsane;

Sīlaṃ me yassa kalyāṇaṃ, parisuddhamakhaṇḍitaṃ.

‘‘Dullabho vata me laddho,

Mahālābho anappako;

Yohamakkhalitācāro,

Upaghātavivajjito.

‘‘Dhammaṅkuritasantāno, mūlajātosmi sāsane;

Ujumaggaṃ samāruḷho, pihitā sabhayā disā.

‘‘Avañcā vata me jāti, āraddhā khaṇasampadā;

Patiṭṭhitomhi saddhamme, saphalaṃ mama jīvitaṃ’’.

Itthaṃ nānappakārena, cintento guṇamattano;

Sīlakkhandhassa bhāveti, sīlānussatibhāvanaṃ.

Saddhāya sīlavantesu, datvā dānaṃ yathārahaṃ;

Niddhotamalamacchero, vivitto tamanussare.

Dānaṃ nidhānamanugaṃ, asādhāraṇamuttamaṃ;

Avināsasukhādhānaṃ, accantaṃ sabbakāmadaṃ.

Kopadāhopasamanaṃ, maccheramalasodhanaṃ;

Pamādaniddāvuṭṭhānaṃ, lobhapāsavimocanaṃ.

Cetovikāradamanaṃ, micchāmagganivāraṇaṃ;

Vittilābhasukhassādo, vibhavodayamaṅgalaṃ.

Saddhādiguṇavodānaṃ, ajjhāsayavikāsanaṃ;

Satācāraparikkhāro, tanucetovibhūsanaṃ.

Appamaññāpadaṭṭhānaṃ, appameyyena vaṇṇitaṃ;

Mahāpurisacārittaṃ, sapadānaṃ mahesinā.

Dhammādhigatabhogānaṃ, sārādānamanuttaraṃ;

CST 0.0100

Mahattādhigamūpāyaṃ, lokasantatikāraṇaṃ.

Atthakārī ca sammāhaṃ, pariccāgasamāyuto;

Attano ca paresañca, hitāya paṭipannakā.

Ujumaddavacittosmi, kālussiyavinissaṭo;

Pāpasaṃklesavimukho, pāṇabhūtānukampako.

Sīlavantapatiṭṭhosmi, kapaṇānaṃ parāyaṇo;

Buddhasāsanupaṭṭhāko, ñātimittopajīviko.

Dānavossaggasammukho,

Saṃvibhāgarato sukhī;

Kapparukkhova phalito,

Jāto lokābhivaḍḍhiyā.

Pihitāpāyamaggosmi, maggadvāramapārutaṃ;

Sampattā sabbasampatti, daliddassa manāpikaṃ.

‘‘Saṃsāraddhānapātheyyaṃ, sabbadukkhavinodanaṃ;

Subandhaṃ mama sabbattha, gahito ca kaṭaggaho’’.

Evaṃ dānaguṇaṃ nānappakārena vicintayaṃ;

Bhāveti dāyakoyogī, cāgānussatibhāvanaṃ.

Saddhaṃ sīlaṃ sutaṃ cāgaṃ, paññaṃ paṇḍitajātiko;

Sampādayitvā saddhamme, devatāyo anussare.

Cātumahārājikā ca, tāvatiṃsā ca yāmakā;

Tusitā ceva nimmānaratino vasavattino.

Taduttariñca ye devā, dibbakāyamadhiṭṭhitā;

Tepi saddhādidhammesu, cirakālaṃ patiṭṭhitā.

Susamāhitasaṅkappā, dānasīladhurandharā;

Dhammamaggamadhiṭṭhāya, hirottappapurakkhatā.

Taṃ lokamupapannāse, sassirīkaṃ parāyaṇaṃ;

CST 0.0101

Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino.

Dibbasampattisampattā, nānābhogasamappitā;

Pālento dīghamaddhānaṃ, anubhonti mahāsukhaṃ.

Te sabbepi ca mayhampi, vijjanti anupāyino;

Saddhādikusalā dhammā, devadhammāti vissutā.

Saddhammaguṇasampatti-dātā maṅgalanāyikā;

Dullabhāpi ca me laddhā, saddhā sugatasāsane.

Vajjopavādarahito, pāpakammaparammukho;

Parisuddhasamācāro, pasannāmalacetano.

Niccamohitasotosmi,

Tathāgatasubhāsite;

Sutabhājanabhūto ca,

Satimā susamāhito.

Maccheramalanittiṇṇo, lobhakkhandhavimuccito;

Opānabhūto lokasmiṃ, vissaṭṭhasukhayācano.

Vatthuttayamahatte ca, hitāhitavinicchaye;

Paññā vatthusabhāve ca, tikhiṇā mama vattati.

Samārādhitasaddhammo, katapuññamahussavo;

Devadhammasamiddhosmi, kalyāṇacaritākaro.

Devatāhi samānohaṃ, guṇālaṅkārabhūsito;

Hatthapattā ca deviddhi, nipphannā dibbasampadā.

Devasāmaññamiccevaṃ, cintento guṇamattano;

Bhāveti guṇasampanno, devatānussatiṃ paraṃ.

Jātidhammā jarābyādhisokopāyāsabhañjite;

Anicce dukkhenatte ca, nibbinnopadhisambhave.

Virāgo ca nirodho ca, cāgo mutti anālayo;

CST 0.0102

Yoyamādānanissaggo, nibbānamiti vuccati.

Upasantamidaṃ ṭhānamiti cinteti paṇḍito;

Anupādānasaṃkliṭṭhamasaṅkhāramanāsavaṃ.

Appamāṇaṃ paṇītañca, sivaṃ paramamaccutaṃ;

Anantaguṇamaccanta-mavikāramanāmayaṃ.

Khemaṃ taṃ pārimatīra-mahāyanakaraṃ paraṃ;

Tāṇaṃ leṇañca dīpañca, patiṭṭhānaṃ parāyaṇaṃ.

Vaṭṭānubandhavicchedo, bhavataṇhāvisosanaṃ;

Sabbūpadhisamugghāto, dukkhanibbāpanaṃ sukhaṃ.

Sabbapāpavināsoyaṃ, sabbaklesavisodhanaṃ;

Sokopāyāsasantāpabhayabheravamocanaṃ.

Palibodhasamucchedo, papañcaviniveṭhanaṃ;

Sabbasaṅkhārasamatho, sabbalokavinissaṭo.

Pārisuddhikarā dhātu, bhavanissaraṇaṃ padaṃ;

Uttamāriyasampatti, anomamamataṃ padaṃ.

Sabbathā bhaddamatulaṃ, nibbānamiti passato;

Upasamānussatīti, bhāvanāyaṃ pavuccati.

Sattānussatimiccevaṃ, bhāvento pana paṇḍito;

Pāmojjabahulo hoti, pasanno buddhasāsane.

Paṭipassaddhadaratha-mupacārasamādhinā;

Samādhiyati cittañca, parisuddhamanāmayaṃ.

Bhāvanāmayametañca, katvā puññamanappakaṃ;

Vāsanāgatisampatti-bhogabhāgīti vuccati.

Upanissayasampanno, patvā nibbedhamuttamaṃ;

Diṭṭheva dhamme dukkhaggiṃ, nibbāpeti anāsavo.

Lokappavatti cintetvā, maraṇānussatiṃ pana;

CST 0.0103

Bhāveyya sakamaccantaṃ, cintento maraṇaṃ kathaṃ.

Animittamanaññātaṃ, maccānamidha jīvitaṃ;

Kasirañca parittañca, tañca dukkhena saṃyutaṃ.

Appodakamhi maccheva, bandhamāne rudammukhe;

Maccu gacchati ādāya, pekkhamāne mahājane.

Purakkhatvāva maraṇaṃ, jāyanti paṭisandhiyaṃ;

Jātā puna marissanti, evaṃdhammā hi pāṇino.

Yamekarattiṃ paṭhamaṃ, gabbhe vasati mānavo;

Abbhuṭṭhitova so yāti, sa gacchaṃ na nivattati.

Sattā maranti gabbhepi, jāyamānā ca dārakā;

Kumārā yobbanappattā, balappattā mahattarā.

Athāvassaṃ maranteva, jiṇṇā daṇḍaparāyaṇā;

Sūrā puññabalatthāmā, nānābyādhinipīḷitā.

Ajja suveti maraṇaṃ, pariyesati pāṇino;

Senā yuddhapayātāva, sabbe maccubhayākulā.

Sattāratanalaṅkārā, caturiddhisamuggatā;

Cakkavattī mahātejā, rājamaṇḍalasobhino.

Kappuṭṭhānamahāvātā, pātitāva mahāsilā;

Patanti maccuvikkhittā, paro cetāna mānavā.

Yepi dīghāyukā devā, vaṇṇavantā mahiddhikā;

Ānubhāvabalappattā, mahābhogasukhedhino.

Tepi maccusamuddhattā, bhavanti bhayasaṃkulā;

Verambhakkhittapakkhīva, mādisesu kathāva kā.

Accantarāyabahulo, maraṇāhitasambhavo;

Niccaṃ cakkasamāruḷho, lokoyaṃ parivattati.

Etthantare maraṇassa, vemajjhe mama vattato;

CST 0.0104

Assāsepi avissaṭṭhe, jīvikā ce kathāva kā.

Accheraṃ vata lokasmiṃ, khaṇamattampi jīvitaṃ;

Nissitopaddavaṭṭhāne, mahābyasanapīḷite.

Addhuvaṃ jīvitaṃ nicca-maccantaṃ maraṇaṃ mama;

Sabhāvo maraṇanteva, viseso pana jīvitaṃ.

Atthamārabbha gacchanto, ādiccova nabhantare;

Maraṇāyābhidhāvanto, vihāyāmi suve suve.

Vajjhappatto mahācoro,

Niyyātāghātanaṃ yathā;

Maraṇāya payātohaṃ,

Tathevamanivattiyo.

Ambujova vaṅkaghasto, tāṇaleṇavivajjito;

Niccaṃ maccuvasaṃ yanto, vissaṭṭho kimahaṃ care.

Ko me hāso kimānando,

Kimahaṃ mohapāruto;

Madappamādavikkhitto,

Vicarāmi niraṅkuso?

Handāhamārabhissāmi, sammāsambuddhasāsane;

Ātāpī pahitatto ca, hirottappasamāhito.

Paṭipattiparo hutvā, pāpadhammaniraṅkato;

Nibbāpayāmi accantaṃ, sabbadukkhahutāvahaṃ.

Itthaṃ panattano yogī, maraṇaṃ paṭicintayaṃ;

Maraṇānussatiṃ nāma, bhāvetīti pavuccati.

Tadetaṃ pana bhāvetvā, upacārasamāhito;

CST 0.0105

Nibbedabahulo hoti, appamādadhurandharo.

Micchādhammaṃ virājetvā, nandirāganirālayo;

Sabbāsavaparikkhīṇo, pappoti amataṃ padaṃ.

Gahetvā pana medhāvī, dvattiṃsākārabhāvanaṃ;

Kareyya tāva pacchā ve, anupubbamabhiṇhaso.

Kesā lomā nakhā dantā, taco maṃsaṃ nahāru ca;

Aṭṭhi ca miñja vakkaṃ ca, hadayaṃ yakanaṃ tathā.

Kilomaṃ pihaka papphāsaṃ, antaṃ guṇamudariyaṃ;

Matthaluṅgaṃ karīsañca, pittaṃ semhamathāparaṃ.

Pubbo ca lohitaṃ sedo,

Medo assu vasātha vā;

Kheḷo siṅghāṇikā ceva,

Lasikā muttamiccapi.

Ghanabandhasubhākāra-vipallāsānusārinaṃ;

Yathābhūtāvabodhāya, vibhattāva mahesinā.

Kāye bāttiṃsa koṭṭhāsā,

Kuṇapāva samussitā;

Sāragayhūpagāpetā,

Dhikkatā dhīrahīḷitā.

Asubhāva paṭikkūlā, jegucchā sucivajjitā;

Ninditā cakkhumantehi, andhabālopalāḷitā.

Vicittachavisañchannā, tacabhattasamohitā;

Parissavaparikliṭṭhā, kuthitā pūtigandhitā.

Dhoviyantāpi satataṃ, ajahantā malassavaṃ;

CST 0.0106

Sugandhānuvilittāpi, duggandhapariṇāmino.

Ahaṃkāramamattena, vissaṭṭhasukhasaṅgahā;

Saṅghāṭaghanasambaddhā, sammohenti mahājanaṃ.

Chandarāgasamūpetā, yattha muḷhā puthujjanā;

Sevanti visamaṃ ghoraṃ, caturāpāyabhāgino.

Tattha cittaṃ virājetuṃ, paṭipanno yathākkamaṃ;

Cetovibhāvanatthāya, koṭṭhāsesu vicakkhaṇo.

Vacasā manasā ceva, yathāvuttānusārato;

Anulomapaṭilomaṃ, sajjhāyitvā tato paraṃ.

Vaṇṇasaṇṭhānadisato, vavatthapeyya paṇḍito;

Tatokāsaparicchedā, paccekaṃ tu yathākkamaṃ.

Vaṇṇasaṇṭhānagandhā ca,

Āsayokāsato tato;

Vibhāveyyāsubhākāra-

Mekekasmiṃ tu pañcadhā.

Dasadhābhogamiccevaṃ, katvā bhāvayato pana;

Santibhūtā pakāsenti, rathacakkārasādisā.

Hitvā appaguṇe tattha, gaṇhaṃ suppaguṇaṃ budho;

Appanaṃ paṭibhāgañca, pappotekekavatthusu.

Asubhākāramārabbha, bhāvanā ce pavattati;

Kammaṭṭhānaṃ paṭikkūlaṃ, paṭhamajjhānikaṃ siyā.

Nīlādivaṇṇamārabbha, paṭibhāgo yadā tadā;

Nīlādikasiṇaṃ hutvā, pañcakajjhānikaṃ bhave.

Lakkhaṇākāramārabbha, cintanā ce pavattati;

Vipassanākammaṭṭhāna-miti bhāsanti paṇḍitā.

Tidhā pabhedamiccevaṃ, bhāvento puna buddhimā;

CST 0.0107

Kāyagatāsatiṃ nāma, bhāvetīti pavuccati.

Soyamajjhattaṃ nibbinno, bahiddhā ca nirālayo;

Ubbegabahulo yogī, pamādamativattati.

Kāmabandhavinimutto, pāpā medhāvi nissaṭo;

Sacchikatvāna sāmaññaṃ, amataṃ paribhuñjati.

Ānāpānassatiṃ nāma, sammāsambuddhavaṇṇitaṃ;

Kammaṭṭhānādhirājānaṃ, bhāvento pana paṇḍito.

Appanañcopacārañca, samathañca vipassanaṃ;

Lokuttaraṃ lokiyañca, sukhenevādhigacchati.

Sukhumā nipuṇā tikkhā, paripakkā bale ṭhitā;

Bodhipakkhiyadhammā ca, vodāyanti visesato.

Kammaṭṭhāne tathā hettha, gaṇanā anubandhanā;

Phusanā ṭhapanā ceva, sallakkhaṇavivaṭṭanā.

Pārisuddhi tato pacchā, tesañca paṭipassanā;

Iccevamaṭṭhadhā bhedā, mātikāyaṃ pakāsitā.

Vibhattā satipaṭṭhāna-vasā soḷasadhā tato;

Ānāpānappabhedena, bhinnā dvattiṃsadhā puna.

Tameva pariyādāya, samathañca vipassanaṃ;

Mahattavepullagataṃ, bhāveyya satimā kathaṃ.

Ānāpānaṃ pariggayha, pavivitto rahogato;

Gaṇeyya paṭhamaṃ tāva, nisinno sukhamāsane.

Pañcannaṃ na ṭhapetabbaṃ, heṭṭhā na dasatopari;

Netabbamanupubbena, gaṇetabbamakhaṇḍitaṃ.

Anto bahi ca vikkhepa-makatvāna punappunaṃ;

CST 0.0108

Phuṭṭhaṭṭhānamhi satimā, anubandheyya mānasaṃ.

Nāsikaggottaroṭṭhe ca, katvābhogaṃ tatoparaṃ;

Satatassāsasamphassaṃ, āvajjantassa yogino.

Puthulaṃ vātha dīghaṃ vā, maṇḍalaṃ vātha vitthataṃ;

Tārakādisamākāraṃ, nimittaṃ tattha jāyati.

Cittaṃ samāhitaṃ hoti, upacārasamādhinā;

Upaklesā pahiyyanti, paṭibhāge samuṭṭhite.

Nimitte ṭhapayaṃ cittaṃ, tato pāpeti appanaṃ;

Pañcajjhānavasenāyaṃ, samathe bhāvanānayo.

Ārabhitvābhinivesa-mānāpāne punāparo;

Ajjhattañca bahiddhā ca, tato tadanusārato.

Bhūmidhamme yathābhūtaṃ, vipassitvā visārado;

Appetānuttarajjhāna-mayaṃ suddhivipassanā.

Ānāpānasamāpattiṃ, katvā pādakamuttaraṃ;

Bhāventassa vasenāhu, nayaṃ soḷasadhā kathaṃ.

Dīghamassāsapassāsā, rassaṃ vātha tathā dvayaṃ;

Satimā matisampanno, paṭhamaṃ parigaṇhati.

Ādimajjhāvasānaṃ tu, karonto viditaṃ tathā;

Samāhito sabbakāya-paṭisaṃvedi sikkhati.

Tato te eva saṅkhāre, passambhentoparūpari;

Vutto passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ sikkhatīti ca.

Ānāpānasaticcevaṃ, kāyasaṅkhāranissitā;

Kāyānupassanā nāma, catudhāpi ca bhāsitā.

Sampayuttena ñāṇena, pītimālambaṇena ca;

CST 0.0109

Vipassanāya samathe, kubbanto pākaṭaṃ sukhaṃ.

Vedanāsaññāsaṅkhāte, cittasaṅkhārake tathā;

Pītādipaṭisaṃvedī, sikkhatīti pavuccati.

Thūle te eva saṅkhāre, sametuṃ paribhāvayaṃ;

Vutto ‘‘passambhayaṃ cittaṃ, saṅkhāraṃ sikkhatī’’ti ca.

Tassā taṃtaṃmukhenettha, sampajjanavisesato;

Vedanānupassanāya, catudhā samudīritā.

Appento paccavekkhanto, bujjhanto ca pakāsitaṃ;

Karonto mānasaṃ citta-paṭisaṃvedi sikkhati.

Tamevābhippamodento, sappītikasamādhinā;

‘‘Abhippamodayaṃ cittaṃ, sikkhatī’’ti pavuccati.

Appanāyopacārena, tamevātha samādahaṃ;

Yogī ‘‘samādahaṃ cittaṃ, sikkhatī’’ti pakāsito.

Paccanīkehi vikkhambha-samucchedehi mocayaṃ;

Tathā ‘‘vimocayaṃ cittaṃ, sikkhatī’’tipi bhāsito.

Ānāpānaṃ pabhedāya, kammaṭṭhānaṃ yathārahaṃ;

Cittānupassanā nāma, pavattāyaṃ catubbidhā.

Vipassanāyaniccānu-gatattā hi visesato;

Vipassanto aniccānu-passī sikkhati paṇḍito.

Tato virāgānupassī, nibbinditvā virājayaṃ;

Tathā nirodhānupassī, bhūmidhamme nirodhayaṃ.

Pakkhandanapariccāgapaṭinissaggato pana;

Paṭinissaggānupassī, sikkhatīti pavuccati.

Ānāpānamukheneva, bhūmidhammavipassanā;

CST 0.0110

Dhammānupassanā nāma, bhāsitevaṃ catubbidhā.

Iti soḷasadhākāraṃ, sikkhattayapatiṭṭhitaṃ;

Catubbidhampi pūreti, satipaṭṭhānabhāvanaṃ.

Pariggayha satiñceva-mussāhanto vipassanaṃ;

Dvattiṃsākārabhedehi, satokārīti vuccati.

Itthañca gaṇanādīhi, bhāvetvā samathaṃ tato;

Vipassanādhivacanaṃ, katvā sallakkhaṇaṃ puna.

Patvā vivaṭṭanāmaggaṃ, pārisuddhiphale ṭhito;

Paccavekkhaṇasaṅkhātaṃ, pappoti satipassanaṃ.

Ānāpānasaticcevamasesaṃ paripūritā;

Sākāraṃ sappabhedañca, bhāvitāti pavuccati.

Ānāpānasamādhimetamatulaṃ buddhāpadānuttamaṃ,

Pāpaklesarajoharaṃ sukhamukhaṃ dukkhagginibbāpanaṃ;

Bhāvetvā satisampajaññavipulā vikkhepaviddhaṃsakā,

Pappontuttaramuttamāmatapadaṃ bodhittayabyāpakaṃ.

Buddhaṃ dhammañca saṅghaṃ puthunanamahitaṃ suddhasīlaṃ sudānaṃ,

Dhammaṭṭhā devatāyopasamatha maraṇaṃ kāyamānañcapānaṃ;

Paññattārabbhayāyaṃ satisamavahitā bodhimaggodayāya,

Sāyaṃ saddhammanettī sahitasivaguṇā sevitabbādarena.

Iti nāmarūpaparicchede dasānussativibhāgo nāma

Navamo paricchedo.