Skip to content
Tipiṭaka

Dvandasamāsa

227.Nāmānaṃ samuccayo dvando.

Samuccayo, ti piṇḍīkaraṇaṃ ekavibhattikānaṃ nāmānaṃ yo samuccayo, so dvando nāma, idaṃ suttaṃ bahuvacanavisayaṃ.

CST 0.0177

Cando ca sūriyo ca candasūriyā. Tiṭṭhanti tyādi-

Kriyāsambandhasāmaññato atthetthāpekatthatā, evaṃ naranāriyo, akkharapadāni.

CST 0.0178

228.Tathā dvande pāṇi turiya yogga senaṅga khuddajantuka vividha viruddha visabhāgatthādīnañca.

Vividhenākārena viruddhā vividhaviruddhā, sabhāgā sadisā, vividhā ca te sabhāgā ceti visabhāgā. Yathā digusamāse, tathā dvande pāṇyaṅgatthādīnaṃ ekattaṃ, napuṃsakattañca hoti.

Cakkhusotaṃ, gītavāditaṃ, yuganaṅgalaṃ, hatthassaṃ, asicammaṃ, ḍaṃsamakasaṃ, kokālūkaṃ.

Nāmarūpaṃ, nāmaṃ namanalakkhaṇaṃ, rūpaṃ ruppanalakkhaṇaṃ. Evamete dhammā lakkhaṇato vividhā, paramatthato sabhāgā ca.

CST 0.0182

Ādisaddenāññatthāpi. Yathā - bhinnaliṅgānaṃ - itthipumaṃ. Yadādinā rasso, dāsidāsaṃ, pattacīvaraṃ. Gaṅgāsoṇaṃ.

CST 0.0183

Saṅkhyāparimāṇānaṃ - tikacatukkaṃ.

Sippīnaṃ - veṇarathakāraṃ.

Luddakānaṃ - sākuntika māgavikaṃ.

Appāṇijātīnaṃ - ārasatthi.

Ekajjhāyanabrāhmaṇānaṃ - kaṭhakālāpaṃ iccādi.

229.Vibhāsā rukkha tiṇa pasu dhana dhañña janapadādīnañca.

Dvande rukkhādīnaṃ ekattaṃ napuṃsakattañca vā hoti.

CST 0.0185

Dhavakhadiraṃ, dhavakhadirā, muñjapabbajaṃ, muñjapabbajā, ajeḷakaṃ, ajeḷakā, hiraññasuvaṇṇaṃ, hiraññasuvaṇṇāni, sāliyavaṃ, sāliyavā.

Kāsikosalaṃ kāsikosalā.

CST 0.0187

Ādisaddena aññesupi vā. Yathā – niccavirodhīnamaddabbānaṃ - kusalākusalaṃ, kusalākusalāni.

Sakuṇīnaṃ - bakabalākaṃ, bakabalākā.

Byañjanānaṃ - dadhighataṃ, dadhighatāni.

Disānaṃ - pubbāparaṃ, pubbāparā iccādi.