Tipiṭaka
Text

3. Tikanipāto

1. Aṅgaṇikabhāradvājattheragāthā

‘‘Ayoni suddhimanvesaṃ, aggiṃ paricariṃ vane;

CST 0.0263PTS 0.0029

Suddhimaggaṃ ajānanto, akāsiṃ amaraṃ tapaṃ .

‘‘Taṃ sukhena sukhaṃ laddhaṃ, passa dhammasudhammataṃ;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

‘‘Brahmabandhu pure āsiṃ, idāni khomhi brāhmaṇo;

Tevijjo nhātako camhi, sottiyo camhi vedagū’’ti.

… Aṅgaṇikabhāradvājo thero….

2. Paccayattheragāthā

‘‘Pañcāhāhaṃ pabbajito, sekho appattamānaso,

Vihāraṃ me paviṭṭhassa, cetaso paṇidhī ahu.

‘‘Nāsissaṃ na pivissāmi, vihārato na nikkhame;

Napi passaṃ nipātessaṃ, taṇhāsalle anūhate.

‘‘Tassa mevaṃ viharato, passa vīriyaparakkamaṃ;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsana’’nti.

… Paccayo thero….

3. Bākulattheragāthā

‘‘Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;

Sukhā so dhaṃsate ṭhānā, pacchā ca manutappati.

‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;

Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.

‘‘Susukhaṃ vata nibbānaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;

CST 0.0264

Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti.

… Bākulo thero….

4. Dhaniyattheragāthā

‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;

Saṅghikaṃ nātimaññeyya, cīvaraṃ pānabhojanaṃ.

‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;

Ahi mūsikasobbhaṃva, sevetha sayanāsanaṃ.

‘‘Sukhaṃ ce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavā;

PTS 0.0030

Itarītarena tusseyya, ekadhammañca bhāvaye’’ti.

… Dhaniyo thero….

5. Mātaṅgaputtattheragāthā

‘‘Atisītaṃ atiuṇhaṃ, atisāyamidaṃ ahu;

Iti vissaṭṭhakammante, khaṇā accenti māṇave.

‘‘Yo ca sītañca uṇhañca, tiṇā bhiyyo na maññati;

Karaṃ purisakiccāni, so sukhā na vihāyati.

‘‘Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ, usīraṃ muñjapabbajaṃ;

Urasā panudissāmi, vivekamanubrūhaya’’nti.

… Mātaṅgaputto thero….

6. Khujjasobhitattheragāthā

‘‘Ye cittakathī bahussutā, samaṇā pāṭaliputtavāsino;

Tesaññataroyamāyuvā, dvāre tiṭṭhati khujjasobhito.

‘‘Ye cittakathī bahussutā, samaṇā pāṭaliputtavāsino;

CST 0.0265

Tesaññataroyamāyuvā, dvāre tiṭṭhati māluterito.

‘‘Suyuddhena suyiṭṭhena, saṅgāmavijayena ca;

Brahmacariyānuciṇṇena, evāyaṃ sukhamedhatī’’ti.

… Khujjasobhito thero….

7. Vāraṇattheragāthā

‘‘Yodha koci manussesu, parapāṇāni hiṃsati;

Asmā lokā paramhā ca, ubhayā dhaṃsate naro.

‘‘Yo ca mettena cittena, sabbapāṇānukampati;

Bahuñhi so pasavati, puññaṃ tādisako naro.

‘‘Subhāsitassa sikkhetha, samaṇūpāsanassa ca;

Ekāsanassa ca raho, cittavūpasamassa cā’’ti.

… Vāraṇo thero….

8. Vassikattheragāthā

‘‘Ekopi saddho medhāvī, assaddhānīdha ñātinaṃ;

Dhammaṭṭho sīlasampanno, hoti atthāya bandhunaṃ.

‘‘Niggayha anukampāya, coditā ñātayo mayā;

Ñātibandhavapemena, kāraṃ katvāna bhikkhusu.

‘‘Te abbhatītā kālaṅkatā, pattā te tidivaṃ sukhaṃ;

Bhātaro mayhaṃ mātā ca, modanti kāmakāmino’’ti.

… Vassiko thero….

9. Yasojattheragāthā

‘‘Kālapabbaṅgasaṅkāso, kiso dhamanisanthato;

Mattaññū annapānamhi, adīnamanaso naro’’.

‘‘Phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi, araññasmiṃ brahāvane;

CST 0.0266PTS 0.0031

Nāgo saṅgāmasīseva, sato tatrādhivāsaye.

‘‘Yathā brahmā tathā eko, yathā devo tathā duve;

Yathā gāmo tathā tayo, kolāhalaṃ tatuttari’’nti.

… Yasojo thero….

10. Sāṭimattiyattheragāthā

‘‘Ahu tuyhaṃ pure saddhā, sā te ajja na vijjati;

Yaṃ tuyhaṃ tuyhamevetaṃ, natthi duccaritaṃ mama.

‘‘Aniccā hi calā saddā, evaṃ diṭṭhā hi sā mayā;

Rajjantipi virajjanti, tattha kiṃ jiyyate muni.

‘‘Paccati munino bhattaṃ, thokaṃ thokaṃ kule kule;

Piṇḍikāya carissāmi, atthi jaṅghabalaṃ mamā’’ti.

… Sāṭimattiyo thero….

11. Upālittheragāthā

‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;

Mitte bhajeyya kalyāṇe, suddhājīve atandite.

‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;

Saṅghasmiṃ viharaṃ bhikkhu, sikkhetha vinayaṃ budho.

‘‘Saddhāya abhinikkhamma, navapabbajito navo;

Kappākappesu kusalo, careyya apurakkhato’’ti.

… Upālitthero….

12. Uttarapālattheragāthā

‘‘Paṇḍitaṃ vata maṃ santaṃ, alamatthavicintakaṃ;

Pañca kāmaguṇā loke, sammohā pātayiṃsu maṃ.

‘‘Pakkhando māravisaye, daḷhasallasamappito;

Asakkhiṃ maccurājassa, ahaṃ pāsā pamuccituṃ.

‘‘Sabbe kāmā pahīnā me, bhavā sabbe padālitā ;

CST 0.0267

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo’’ti.

… Uttarapālo thero….

13. Abhibhūtattheragāthā

‘‘Suṇātha ñātayo sabbe, yāvantettha samāgatā;

Dhammaṃ vo desayissāmi, dukkhā jāti punappunaṃ.

‘‘Ārambhatha nikkamatha, yuñjatha buddhasāsane;

Dhunātha maccuno senaṃ, naḷāgāraṃva kuñjaro.

‘‘Yo imasmiṃ dhammavinaye, appamatto vihassati ;

Pahāya jātisaṃsāraṃ, dukkhassantaṃ karissatī’’ti.

… Abhibhūto thero….

14. Gotamattheragāthā

‘‘Saṃsaraṃ hi nirayaṃ agacchissaṃ, petalokamagamaṃ punappunaṃ;

PTS 0.0032

Dukkhamamhipi tiracchānayoniyaṃ, nekadhā hi vusitaṃ ciraṃ mayā.

‘‘Mānusopi ca bhavobhirādhito, saggakāyamagamaṃ sakiṃ sakiṃ;

Rūpadhātusu arūpadhātusu, nevasaññisu asaññisuṭṭhitaṃ.

‘‘Sambhavā suviditā asārakā, saṅkhatā pacalitā saderitā;

Taṃ viditvā mahamattasambhavaṃ, santimeva satimā samajjhaga’’nti.

… Gotamo thero….

15. Hāritattheragāthā

‘‘Yo pubbe karaṇīyāni, pacchā so kātumicchati;

Sukhā so dhaṃsate ṭhānā, pacchā ca manutappati.

‘‘Yañhi kayirā tañhi vade, yaṃ na kayirā na taṃ vade;

CST 0.0268

Akarontaṃ bhāsamānaṃ, parijānanti paṇḍitā.

‘‘Susukhaṃ vata nibbānaṃ, sammāsambuddhadesitaṃ;

Asokaṃ virajaṃ khemaṃ, yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti.

… Hārito thero….

16. Vimalattheragāthā

‘‘Pāpamitte vivajjetvā, bhajeyyuttamapuggalaṃ;

Ovāde cassa tiṭṭheyya, patthento acalaṃ sukhaṃ.

‘‘Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave;

Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvīpi sīdati;

Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.

‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyibhi;

Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.

… Vimalo thero….