Cāṇakyanītilā gāthā
Lālane bahavo dosā,
Tāḷane bahavo guṇā;
Tasmā puttañca sissañca,
Tāḷaye na ca lālaye.
Atītassa hi mittassa,
Yo ce dosaṃ pakāsaye;
So have paccuppannassa,
Dosaṃ bhāseti ñāyati.
Latāviya sevakā te,
Ye nissayaṃ palambare;
Nissayassa vināsena,
Bhūmyaṃ senti anāthakā.
Dosasiṅgehi vijjhanto,
Mānakhūrehi akkamaṃ;
Bhayaṃ karoti lokamhi,
Gova bālo vihiṃsako.
Ādo upari lokoyaṃ,
Ujulekhāya tiṭṭhati;
Musāvātehi taṃlokaṃ,
Nipātesi anajjavaṃ.
Sughaṭaṃ kumbhakārena,
Nāraho paribhuñjituṃ;
Tathūpamāya vekkheyya,
Sakammaparakammani.
Anantaraṃsī sūropi,
Nasakkoti ghanaṃ tamaṃ;
Vijjhituṃ raṃsiyā loke,
Tathā madanamohitā;
Nasakkonti madaṃ bhetvā,
Paññābhāya pabhāsituṃ.
Khedaveraṃ daliddamhi,
Bhogimhi rogupaddavaṃ;
Dessaverañca āṇimhi,
Passe lokassa veritaṃ.
Saṃladdhena subhogena,
Jīvaṃ suddhaṃ kare nijaṃ;
Seṭṭho so tena jīvena,
Jeguccho malajīviko.
Vajira puppharāgānaṃ,
Visesaṃ yo nabujjhati;
Kathañhi so vikkīṇeyya,
Kīṇeyya vā yathātathaṃ.
Kippīli kopi cintetvā,
Pabbataṃ bhettu mussahaṃ;
Abalā tanumajjhattā,
Cintā hasyāva sā mudhā.
Jātamattaṃ na yo sattuṃ,
Rogañcūpasamaṃ naye;
Mahābalopi teneva,
Vuddhiṃpatvā sa haññate.
Sajīvamaṃsabhakkhehi,
Sadāṭhīhi mukhehi bho;
Biḷārabyagghasīhānaṃ,
Nihīnāni anekadhā;
Tikkhāni kharavādāni,
Manussānaṃ mukhāni ve.
Viluppantā vidhāvanti,
Sajīvavuttikammunā;
Janā tena vihaññanti,
Caranti dhammavemukhā.
Sulabhaṃ lokiyaṃ loke,
Sāsanīyaṃva dullabhaṃ;
Dullabhaṃ taṃ vamaññanto,
Eso bālatamo bhave.
Yo patittha agyāvāṭaṃ,
Mohā taṃ upakārituṃ;
Aññorohi tadā vāṭaṃ,
Dutīyo muḷhamuḷhako.
Byaggho āvudhaviddho hi,
Akā duṭṭhāni ninnadaṃ;
Tatheva sādhusatthena,
Viddho bālo pakuppito.
Pivanti lohitaṃ ḍaṃsā,
Anto tuṇḍena makkhikā;
Bahiddhā parivārenti,
Jano tena ḍaṃsāyaye.
Adhanassa khaṇo appo,
Saddhammo appakālino;
Appako tena yuñjeyyuṃ,
Khaṇaṃ bahuṃ labhetave.